Strona główna

Gospodarka Afryki - przemysł i rolnictwo

1.)  Wstęp:

Na gospodarkę Afryki składa się kilka elementów jest to handel, przemysł , rolnictwo, turystyka i zasoby ludzkie. Decyduje ona o jakości życia 1,07 miliarda ludzi w 54 różnych krajach.

( Informacje profesjonalne dla przedsiębiorców szukających wiedzy o gospodarkach państw afrykańskich znajdują się na stronach internetowych, których linki zamieszczono na samym końcu tego artykułu. )

Afryka to kontynent bogaty w zasoby, pomimo tego faktu wielu Afrykańczyków to ludzie bardzo biedni. Afryka jest najbiedniejszym zamieszkałym kontynentem oceniając to na podstawie PKB per capita. Bank Światowy podaje że w 2005 roku w Afryce Subsaharyjskiej 50 procent ludzi żyło za 1,25 dolara dziennie, wśród najbiedniejszych było to 70 centów dziennie.

Pomimo tak złej sytuacji, w pewnych częściach Afryki uzyskano dobre gospodarczo wyniki na przestrzeni ostatnich 10 lat.

Według międzynarodowych organizacji ekonomicznych takich jak np. Bank Światowy i w ocenie najważniejszych na świecie gazet finansowych, w ostatnich latach cześć z pośród krajów afrykańskich należała do najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie.

Niech dowodem będzie fakt że z Afryką silnie gospodarczo współpracują Chiny, ich wzajemny obrót handlowy wyniósł 200 mld dolarów w 2014 roku. Angola (13% dostarczonej do Chin ropy naftowej w 2014 roku) jest drugim głównym dostawcą ropy naftowej dla Chin po Arabii Saudyjskiej (16%). Największym wydobywcą ropy w Afryce jest Nigeria.

Prasa finansowa podkreśla że wzrost jaki odnotowano w niektórych krajach Afryki w przeciągu ostatnich 10 lat był szybszy niż wzrost z Azji Wschodniej określanej mianem tygrysa. Nie oznacza to że gospodarki tych państw są tak silne lub duże, ale oznacza że szybko się rozwijają.


Wielkie międzynarodowe organizacje wykazują coraz większe zainteresowanie inwestowaniem w wschodzące gospodarki afrykańskie. Stopa zwrotu z inwestycji w Afryce jest obecnie najwyższa w krajach rozwijających się. W 2011 roku w Afryce Subsaharyjskiej (czyli Afryka bez Afryki Północnej) wzrost gospodarczy wyniósł 4,9%.

Eksport z Afryki oparty głównie jest na wydobyciu surowców. Stanowi on główny motor rozwoju tego kontynentu.

Wartość tego eksportu uzależniona jest od aktualnych ich cen na rynkach światowych. Ich spadek może jednak być poważnym zagrożeniem i powodować w gospodarkach państw Afryki szkody. Tego rodzaju spadki cen surowców w przeszłości zachwiały gospodarkami niektórych państw afrykańskich powodując u części z nich duże zadłużenie. Fakt ten rodzi dużą potrzebę dywersyfikacji eksportu (czyli eksport nie tylko wydobytych surowców), co wymaga od wielu krajów rozbudowy innych części gospodarki by nie zarabiać tylko na wydobyciu. Wymaga to jednak dużych nakładów finansowych.


Do krajów afrykańskich niebezpiecznie zależnych od takiego eksportu należy np. Algieria, Gwinea Równikowa , Libia i Nigeria gdzie paliwa mineralne (węgiel, ropa naftowa) stanowią ponad 90% wpływów z eksportu.


W Afryce handel usługami czyli głównie turystyka, nadal osiąga korzystny wzrost także w roku 2012, należy podkreślić kontynent ma duży potencjał w tym zakresie.


Afrykańskie kraje mogą być podzielone na trzy grupy według stanu swej turystyki:


- o rozwiniętym przemyśle turystycznym Egipt, RPA, Maroko, i Tunezja.


- z  rozwijającym się  z powodzeniem przemysłem turystyczny to Kenia, Zimbabwe, Suazi i Mauritius  które mają trwałe dochody z turystyki.


- które aktywnie starają się rozwijać przemysł turystyczny to np. Algieria i Burundi  pomimo tego że obecnie mają niewielkie korzyści ekonomiczne z turystyki.


Rozwój turystyki  zależy od wielu czynników. Kraje takie jak Maroko i Tunezja wykorzystują swoje piękne plaże i ich względną bliskość do Europy. Do wakacji w Egipcie  zachęca bogata historia starożytnego Egiptu, piramidy i inne zabytki. RPA i Kenia wykorzystują wyprawy safari by przyciągać turystów którzy chcieli by zobaczyć zwierzęta z Afryki.


Kraj i wpływ uzyskany z turystyki w 2005 roku w US $: Botswana 562.000.000, Cape Verde   123.000.000, Egipt 6.851.000.000, Kenia 879.000.000, Maroko 4.617.000.000, Mozambik 130.000.000, Namibia 348.000.000, Reunion 384.000.000, Seszele 192.000.000, Republika Południowej Afryki 7.327.000.000, Tanzania  796.000.000,  Tunezja 2.063.000.000.



2.)  Prezentacje gospodarki Afryki rozpocznie opis rolnictwa.



2.1)  Ogólnie o rolnictwie.


Rolnictwo w Afryce jest znaczącą gałęzią gospodarki, która ma duży udział w zatrudnieniu. Wykazuje ono niski stopień mechanizacji oraz kultury rolnej, co powoduje, że najczęściej nie pokrywa podstawowych potrzeb. Afryka ma bardzo korzystny agroklimat pozwalający na uprawę roślin ciepłolubnych. Okres wegetacyjny roślin trwa na większości terenu przez cały rok. Utrudnieniem w tej produkcji jest niska jakość gleb.



Produkcja zbóż i warzyw przeznaczana jest z reguły na wewnętrzne potrzeby krajów. Większą ich produkcje możliwą w niektórych krajach ogranicza nie opłacalność ich eksportu ze względu na niskie ceny spowodowane przez politykę dotacji do własnej produkcji rolnej prowadzoną w krajach UE i USA. Co na tyle obniża ceny że Afryce trudno z nimi konkurować. Afryka skutecznie konkuruje sprzedając produkcje rolną która jest związana z roślinami, które ze względu na swe wymagania co do ciepła, rosną dobrze na tym kontynencie. Większe znaczenie eksportowe ma hodowla owoców. Dominują uprawy owoców cytrusowych (pomarańcze, cytryny, grejpfruty, mandarynki). Owoce te, szczególnie pomarańcze, są uprawiane głównie w państwach arabskich. Algieria jest największym na świecie producentem klementynek, które są skrzyżowaniem mandarynki z pomarańczą gorzką. Głównym afrykańskim producentem grejpfrutów jest Republika Południowej Afryki. Najważniejszymi owocami niecytrusowymi są daktyle, migdały, orzechy oraz ananasy. Lokalnie na wybrzeżu zachodnim uprawia się bananowce.


Herbata uprawiana jest głównie w Kenii. Uprawa kawy w której Afryka nie dominuje na rynkach światowych, najwcześniej była  stosowana właśnie w Afryce na terenie Etiopii. Największe jej uprawy znajdują się w pasie zwrotnikowym. A najbardziej ceniona kawa, czyli kawa arabska, jest uprawiana w górach we wschodniej części Afryki. Kakao uprawiane jest głównie na wybrzeżu Zatoki Gwinejskiej. Światowym potentatem w produkcji kakao jest Wybrzeże Kości Słoniowej.


Dodatkowo uprawiane są rośliny przyprawowe. Najbardziej rozpowszechnione to goździki, imbir, wanilia. Poza tym na kontynencie są zlokalizowane uprawy: kminku, kminu, kolendry, anyżku, koprów, tymianku, majeranku, rozmarynu.


Na terenie Afryki cukier jest otrzymywany niemal wyłącznie z trzciny cukrowej. Oprócz niej z roślin przemysłowych zasadniczo uprawia się rośliny oleiste i włóknodajne. Część roślin oleistych, np. orzechy ziemne jest też wykorzystywana w celach spożywczych. Najbardziej rozpowszechnionymi uprawami roślin oleistych w Afryce są właśnie orzechy ziemne. Produkcja tych roślin w Afryce stanowi około 30% światowej produkcji. Liderami na kontynencie są Nigeria i Senegal. Jednakże udział państw afrykańskich w eksporcie orzeszków ziemnych wynosi aż 70%. Kolejną roślinną oleistą uprawianą w Afryce, głównie na eksport, jest sezam wschodni, którego udział w eksporcie wynosi około 75%.


W państwach śródziemnomorskich duże znaczenie ma uprawa oliwki europejskiej i przetwarzanie jej na oliwę. Na zachodnim wybrzeżu Afryki od Gambii po Angolę rozpowszechniona jest uprawa palmy oleistej. Afryka Zachodnia i Angola są w zasadzie jedynym terenem uprawy tej rośliny. Największym producentem jest Nigeria i Demokratyczna Republika Konga, które w sumie dostarczają prawie połowę zbiorów tej rośliny. Rośliny te są na miejscu rafinowane i na eksport trafiają pod postacią gotowego oleju. Prawie cała produkcja trafia na eksport.


Wśród roślin włóknodajnych najważniejsza jest bawełna, która jest uprawiana niemalże w całej Afryce. Uprawy są jednak mniejsze niż w Azji i Stanach Zjednoczonych. Bawełna jest rośliną, której uprawa, a w szczególności zbiór jest bardzo pracochłonny i w zasadzie nie można go zmechanizować.


Zwierzęta są hodowane przez rolników w zasadzie z dwóch powodów. Z jednej strony dostarczają pożywienia (mięsa, mleka, jaj) lub innych produktów (skóry, rogi), a z drugiej są używane jako siła pociągowa, zwłaszcza na terenach o niskiej mechanizacji rolnictwa lub zbyt trudnych dla maszyn rolniczych.



2.2)  Podział produkcji rolnej według poszczególnych obszarów Afryki.



2.2.1)  Afryka Północna.


Produkcja roślinna ze względu na całoroczny okres wegetacyjny jest całoroczna. Jednakże zróżnicowanie warunków przyrodniczych pomiędzy zimą a latem wymaga systemu rotacyjnego. Podstawą upraw roślinnych są zboża. Wysoka intensywność upraw powoduje, że Egipt przoduje w wielkości plonów z hektara. Szczególnie wysokie są zbiory ryżu dochodzące do 88,8 q/ha (1. miejsce na świecie), jednakże również zbiory innych zbóż plasują się w pierwszej piątce. Największy areał jest zajęty pod uprawę pszenicy. Małe areały powodują, że państwa północnoafrykańskie zajmują odległe miejsca wśród zbiorów poszczególnych upraw według państw. Wśród roślin przemysłowych przoduje bawełna oraz trzcina cukrowa. W strefach podmiejskich dość duże znacznie ma sadownictwo, warzywa oraz daktyle.



2.2.2)  Afryka Środkowa, Zachodnia i Wschodnia.


Obszar Afryki Subsaharyjskiej bez Afryki Południowej charakteryzuje się bardzo wysokim zatrudnieniem w rolnictwie. Pracujący w rolnictwie stanowią ponad połowę zatrudnionych. W niektórych krajach ten odsetek wynosi ponad 90%. Powoduje to, że rolnictwo indywidualne jest silnie rozdrobnione i zapewnia przeważnie tylko podstawowe potrzeby ludności, dodatkowo słabe uprzemysłowienie wraz z biedą powodują bardzo niski stopień mechanizacji rolnictwa. Mimo to rolnictwo ma duży lub nawet kluczowy udział w PKB.


Podstawą wyżywienia ludności są zboża, do najważniejszych należą: kukurydza, maniok, sorgo, proso i ryż. Nieznaczny udział mają warzywa i owoce. Tu właśnie uprawiane są kakao, herbata, kawa w konkretnych podanych już wcześniej miejscach.


Dość istotną rolę w uprawach stanowią rośliny przemysłowe, które są przeznaczane na eksport czyli omawiane rośliny oleiste i włóknodajne, trzcina cukrowa (cukier). Eksport produktów roślinnych stanowi oprócz turystyki kluczowe źródło pozyskiwania walut obcych.



2.1.3)  Afryka Południowa.


Plony zbóż w Południowej Afryce są raczej niskie i wynoszą około 20q/ha. Duże znacznie ma uprawa roślin przemysłowych, szczególnie trzciny cukrowej. Uprawia się dużo warzyw. W Republice Południowej Afryki duża część areałów jest zajęta przez sadownictwo oraz winnice. To sprawia, że kraj ten jest jednym z czołowych producentów wina.





3.) Podział i opis gospodarki Afryki na podstawie efektów ekonomicznych.


W Afryce można wyróżnić dwa główne obszary gdzie rozwój ekonomiczny jest bardzo dobry, jest to Afryka Północna i Afryka Południowa.


Z czego to wynika. O dobrym rozwoju części północnej i południowej kontynentu decydują głównie surowce naturalne jakie tam występują. Są to ropa naftowa, gaz ziemny i rudy metali. Wydobycie ich jest źródłem rozwoju tych dwóch obszarów. Przypisuje się im opinie jednych z najszybciej rozwijających się obszarów na świecie. Warto to jeszcze raz podkreślić to stwierdzenie nie oznacza że występujące tam kraje są silne ekonomicznie, oznacza że szybko budują swą gospodarkę. Czasami ten postęp oznacza, że dane państwo szybko, korzystnie zmienia i rozbudowuje, swoją słabą, źle funkcjonującą gospodarkę.




3.1) Afryka Południowa.


Afryka Południowa rozwój zawdzięcza surowcom naturalnym oraz występującym na wybranych terenach sprzyjającym warunkom przyrodniczym dla rozwoju rolnictwa. Warto podkreślić głównie, pozytywny wpływ, jaki na obszar ten wywiera Republika Południowej Afryki. Jest to państwo o silnej gospodarce gdzie pozyskiwanie surowców naturalnych jest tu jedną z kilku dobrze rozwiniętych gałęzi przemysłu. Ta cecha wyróżnia ten kraj na tle innych państw afrykańskich i decyduje o jego dużej sile i stabilności. RPA oprócz przemysłu posiada dobrze rozwinięte rolnictwo i infrastrukturę czyli drogi, autostrady, kolej. Na inne państwa z tego regionu ożywczo wpływa ta bliskość i współpraca z RPA.


Kraje tego regionu które robią szybkie postępy to Mozambik, Angola, Namibia, Botswana. Rozbudowują one gałęzie swojej gospodarki za pieniądze uzyskane głównie z wydobycia własnych bogactw naturalnych. Jest to w zależności od kraju ropa naftowa, rudy metali, złoto, diamenty.


Szybki wzrost ekonomiczny nie oznacza lepszej jakości życia dla większości ludności zamieszkującej te rozwijające się kraje, wyjątek stanowi głównie RPA choć i tam są rejony gdzie ludzie żyją za mniej niż równowartość 1,5 dolara dziennie.


W Afryce z reguły, w zależności od kraju, większa lub mniejsza, wąska grupa korzysta z rozwoju kraju a przeważająca cześć ludzi żyje biednie albo na granicy ubóstwa. W mało rozwiniętych krajach Afryki, taka grupa ludzi żyje w wielkim ubóstwie.


Podział na najważniejsze gospodarczo obszary rozpoczęliśmy od opisu Afryki Południowej gdyż tu organizacje ekonomiczne takie jak np. Bank Światowy, dostrzegają najciekawsze oznaki wzrostu w Afryce.



3.2) Afryka Północna.


Drugi ważny obszar szybkiego rozwoju Afryki to Afryka Północna o jej rozwoju decydują duże złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Teren ten otrzymuje również bardzo podobnie do Afryki Południowej, wysokie oceny ekonomistów. Występują tu bardzo nieprzyjazne warunki dla rozwoju rolnictwa pomimo tego kraje te wydały duże fundusze na jego rozwój. Rolnictwo to tylko częściowo zaspokaja potrzeby tych państw, resztę żywności kraje te importują z zagranicy.


Olbrzymie sumy jakie te kraje uzyskują z sprzedaży ropy naftowej są inwestowane w rozwój różnych gałęzi gospodarki głównie przemysł chemiczny związany z przetwarzaniem ropy naftowej. W Egipcie ważnym elementem gospodarki jest także turystyka, a rolnictwo i przemysł tekstylny jest głównie nastawione na potrzeby tego kraju.


Cechą wyróżniającą ten obszar jest lepsza sytuacja ludności niż w innych częściach Afryki. Nadal zarysowana jest różnica pomiędzy wąską częścią społeczeństwa która jest bogata a drugą liczną grupą ludzi ubogich, natomiast sytuacja ich jest tu dużo lepsza. Świadczy o tym średnia długość życia, która jest znacznie wyższa tutaj, niż w pozostałej części Afryki. Trochę tę ocenę, porównanie, utrudnia plaga AIDS panująca w pozostałej części Afryki, która tam obniża średnią długość życia. Niemniej jest to fakt, większy dostęp do służby zdrowia, często wyższy niż gdzie indziej poziom życia ludzi biednych, korzystnie świadczy o krajach z Afryki Północnej.



3.3)   Pozostałe obszary.


Sytuacja Afryki Wschodniej w której odnotowano ekonomiczne ożywienie i Afryki Środkowej jest trudna. Brak tam tak dużych bogactw naturalnych, które by pomogły rozpocząć rozwój tych państw. Gospodarczo dominuje tu rolnictwo, które w zostało już pokrótce wcześniej opisane.





4.) Przyczyny i podsumowanie.


Przyczyną złej sytuacji są pewne zdarzenia z przeszłości, których skutki są często nadal dużym problemem dla wielu państw w Afryce.


Wiele nowych państw powstałych na kontynencie afrykańskim, głównie w 60 i 70 latach, po uzyskaniu niepodległości z pod panowania kolonii, znalazło się w bardzo trudnej sytuacji. Nagle, bez żadnego przygotowania mieszkańcy tych krajów, musieli zacząć funkcjonować samodzielnie jako państwo. Nie było osób lub była ich mała ilość, takich które mogły by skutecznie zastąpić, we władzy i gospodarce, byłych kolonistów, gdyż edukacja ludności w większości kolonii była na podstawowym poziomie lub jej w ogóle nie było.


Niektóre źródła podają informacje, że były kraje, które po wyzwoleniu się z pod władzy kolonistów, nie miały ani jednego obywatela z wyższym wykształceniem lub miały kilkunastu obywateli z maturą. Brak wykształconych fachowców był jedną z głównych przeszkód rozwoju nowych państw. Kolonizatorzy nie byli zainteresowani kształceniem na większym poziomie, rodzimej ludności. Efektem tego było często nie umiejętne zarządzanie, w nowo powstałych państwach, które było wynikiem braku odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia. Doprowadziło to, do upadku wielu przedsiębiorstw z czasów kolonii, a często do załamania się całych gospodarek tych krajów.


Inny problemem dla nowych krajów było to, że granice kolonii, wytyczały tylko zdobycze terytorialne miedzy poszczególnymi właścicielami kolonii. Po wyzwoleniu się kolonii z pod władzy danego państwa europejskiego powstawało państwo które na swym terytorium miało kilka lub kilkadziesiąt różnych od siebie plemion i narodów afrykańskich, a wraz nimi występowały różne tradycje, obyczaje i prawa, różne religie, posługiwano się różnymi językami.


Nie trudno sobie wyobrazić skalę powstałych w ten sposób problemów w nowych państwach. Kto ma sprawować władze, jakie ustalić prawo czyli jak zarządzać nowo powstałym państwem. Państwa takie powoli się rozwijały, były zbyt słabe by obronić się przed niepokojami wewnętrznymi na tle ekonomicznym, narodowościowym czy religijnym, przewrotami dokonywanymi przez wojsko.


Bardzo cieszy, że w  wielu krajach sytuacja się ustabilizowała. Afryka w wielu częściach kontynentu rozwija się szybko głównie dzięki bogactwom naturalnym, to duża szansa dla wybranych państw na zbudowanie wielu sprawnych gospodarek co spowoduje szybszy rozwój całego kontynentu.


źródła: Wikipedia, Raporty Banku Światowego.



Materiały dodatkowe:



A. Opis gospodarek wybranych krajów:




Republika Południowej Afryki


Gospodarka Południowej Afryki  jest największą  na kontynencie. Tworzy rynek oparty na własnych znacznych zasobach naturalnych. Dobrze rozwinięte są również finanse, prawo, komunikacja, energetyka i transport. Giełda RPA jest 17. największą giełdą świata. Nowoczesna infrastruktura pomaga w dystrybucji dóbr do innych ośrodków w regionie.
Gospodarka ukierunkowana jest głównie na produkcje rolną, górnictwo i wytwarzanie produktów związanych z tymi sektorami. Państwo to dokonało w ciągu lat zmian w kierunku gospodarki napędzanej głównie w sektorze usługowym, który stanowi około 65% PKB lub 230 miliardów dolarów w ujęciu nominalnym PKB.


Kluczowe sektory gospodarki to górnictwo, rolnictwo i rybołówstwo, produkcja pojazdów i montaż, przetwórstwo żywności, produkcja odzieży i tekstyliów, telekomunikacja, produkcja energii, usługi finansowe i biznesowe, nieruchomości, turystyka, transport oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna handlu.


Stopa bezrobocia jest wysoka, oficjalnie ponad 25%, biedni mają ograniczony dostęp do
możliwości gospodarczych i podstawowych usług. Nieoficjalne szacunki mówią że rzeczywista stopa bezrobocia to aż 40 %. W dodatku jedna czwarta obywateli RPA żyje za mniej niż 1,25 PLN dziennie ( 2005-2006,  raport "HDI" UNDP ).


Wysoki poziom bezrobocia i nierówności są uznawane przez rząd i większość mieszkańców RPA za najistotniejsze problemy ekonomiczne, przed którymi stoi kraj. Kwestie te i inne powiązane z nimi,  takie jak np. przestępstwa które są dużym problemem, hamują inwestycje i wzrost gospodarczy, co w konsekwencji ma negatywny wpływ zwrotny na zatrudnienie.


Górnictwo


Republika Południowej Afryki jest jednym z wiodących krajów w dziedzinie górnictwa i wstępnym przetwarzaniu minerałów. Choć pozytywnie (bo oznaczało to rozwój innych gałęzi gospodarki) wkład górnictwa do krajowego PKB spadł z 21% w 1970 r. do 6% w 2011 roku, to nadal stanowi on prawie 60% eksportu.  

Istnieje przemysł wydobywczy: złota, diamentów jubilerskich i przemysłowych, węgla kamiennego, metali kolorowych (chrom, mangan, srebro), metali ziem rzadkich (beryl, lit), rud metali promieniotwórczych (uran, tor), soli fosforu i fluoru.


Inne gałęzie gospodarki

Występuje także dobrze rozwinięty przemysł przetwórczy. Dodatkowo ważne to przemysł maszynowy, przemysł motoryzacyjny (duży udział) i chemiczny. Pozostałe gałęzie przemysłu to: skórzany, elektrotechniczny, petrochemiczny, włókienniczo-odzieżowy.


Rolnictwo i przetwórstwo żywności

Rolnictwo daje około 10% formalnego zatrudnienia, jest to stosunkowo mało w porównaniu do innych części Afryki, daje ono także pracę dorywczą. W 2006 r sektor przetwórstwa rolnego stanowił 24,7%  ogólnej produkcji przemysłowej.

W uprawie dominuje produkcja kukurydzy stanowi ona do 36% upraw RPA.

Według FAOSTAT, Republika Południowej Afryki jest jednym z największych na świecie producentów takich roślin jak ( w nawiasach podano pozycję na świecie w produkcji danej rośliny):
korzenie cykorii (4), grejpfrut (4), zboża (5),  kukurydza (7), olej z nasion
rącznika (9), gruszki (9), agawa sizalowa - sizal (10), rośliny włókniste (10).


Najważniejsze eksportowe produkty rolne RPA to: jadalne owoce i orzechy, napoje, żywność konserwowana, tytoń, zboża, wełna, cukier, mięso. Produkty te stanowiły ponad 80% przychodów z eksportu rolnego w pierwszym kwartale 2010 r.


Najważniejsze uprawy:


a) kukurydza, pszenica, owies, jęczmień


b) owoce: cytrusy, banany


c) orzeszki ziemne


d) ziemniaki, pomidory, fasola


e) tytoń szlachetny


f) trzcina cukrowa

Pozostałe produkty rolne to wołowina, drób, wełna, produkty mleczne.


Hodowla skupia się głównie na owcach i trzodzie chlewnej.

U wybrzeży RPA znajdują się bogate łowiska wykorzystywane przez rozwiniętą flotę rybacką.


 

 

Nigeria

Nigeria  czerpie dochody głównie z wydobycia swoich zasobów naturalnych.  Dobrze rozwinięte są branża finansowa, prawna, łączność, transport. Nigeria  zajmuje  31 miejsce w świecie pod względem PKB (PPP) dane z 2011 roku. Nigeria jest największym partnerem handlowym Stanów Zjednoczonych w Afryce Subsaharyjskiej dostarcza bowiem duże ilości ropy naftowej.

Nigeria jest obecnie 50 co do wielkości rynkiem zbytu dla towarów amerykańskich i 14 co do wielkości eksporterem towarów do USA. Stany Zjednoczone są największym w tym kraju inwestorem zagranicznym.

Wcześniej, rozwój gospodarczy był hamowany przez lata rządów wojskowych, korupcje i niegospodarność. Przywrócenie demokracji i kolejne reformy ekonomiczne z sukcesem poprowadziły Nigerię z powrotem w kierunku osiągnięcia pełnego potencjału ekonomicznego.
Jest to obecnie drugą co do wielkości gospodarką w Afryce (po Republice Południowej Afryki), a największa gospodarka w regionie Afryki Zachodniej.
Podczas boomu naftowego w roku 1970, Nigeria zaciągnęła znaczące pożyczki zagraniczne na finansowanie dużych inwestycji infrastrukturalnych. Wraz ze spadkiem cen ropy naftowej około 1980 roku,  powstały trudności w spłacie długu, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu wielkości zadłużenia. Po negocjacjach władz Nigerii z Klubem Paryskim w 2005 r udało się dług zredukować i ustalić formę spłaty.

Nigeria jest 12 największym producentem ropy naftowej na świecie i 8 największym jej eksporterem. Ropa naftowa odgrywa dużą rolę w gospodarce, dając 40% PKB i 80% zarobków dla państwa. Nigeria jest jednym z najszybciej rozwijających się rynków telekomunikacyjnych na świecie.

Kraj posiada wysoko rozwinięty sektor usług finansowych z udziałem : lokalnych i międzynarodowych banków, spółek zarządzającymi aktywami, domów maklerskich, firm ubezpieczeniowych i brokerów, banków inwestycyjnych.

Nigeria posiada również szeroką gamę zasobów mineralnych, które obejmują gaz ziemny, węgiel, boksyty, tantal, złoto, cynę, rudy żelaza, niobu, ołowiu i cynku.  Mimo ogromnych złóż tych surowców naturalnych, przemysł górniczy w Nigerii jest jeszcze na etapie rozwoju.

Rolnictwo, jego znaczenie obecnie częściowo zmalało, w przeszłości bowiem, Nigeria była największym na świecie eksporterem orzechów arachidowych, kakao, oleju palmowego oraz znaczącym producentem kokosów, owoców cytrusowych, kukurydzy, prosa, manioku i trzciny cukrowej. Około 60% Nigeryjczyków pracuje w sektorze rolnym, a Nigeria ma rozległe obszary niewykorzystanych gruntów ornych.

Kraj ten posiada również przemysł produkcyjny, który obejmuje produkcje wyrobów ze skóry oraz przemysł tekstylny (Kano, Abeokuta, Onitsha i Lagos), przemysł motoryzacyjny, tworzyw sztucznych i przetwórstwa żywności.Nadal dużym problemem pozostaje zjawisko korupcji z którym władze starają się walczyć.  Także poziom życia dużej części ludności  jest bardzo niski, wskazuje na to wiele organizacji ekonomicznych i społecznych, to duży i poważny problem, nierówny jest też dostęp  do edukacji i miejsc pracy. (2008-2009, UNDP Human Development Report).

 

 

Egipt

Przemysł

Dobrze rozwinięty jest przemysł chemiczny, szczególnie produkcja nawozów sztucznych, włókien syntetycznych, farmaceutyków, a także przemysł włókienniczy i odzieżowy, dający obecnie ok. 1/4 wartości ogólnej produkcji przemysłowej.

Z bogactw mineralnych Egiptu największe znaczenie mają ropa naftowa i fosforyty. Ropa naftowa, pochodząca ze złóż na zachodzie półwyspu Synaj oraz z nowych pokładów w szelfie Zatoki Sueskiej, wzdłuż wybrzeża śródziemnomorskiego, a także z obszaru Pustyni Zachodniej, przy granicy z Libią. Fosforyty, ruda żelaza, mangan wydobywana jest w okolicach Asuanu i na zachodzie półwyspu Synaj. Gaz ziemny, wydobywa się głównie w delty Nilu i ze złóż podmorskich.

Przemysł przetwórczy widoczny jest w miastach położonych w delcie Nilu, nad Kanałem Sueskim i w Heluanie, gdzie istnieje wielki kombinat metalurgiczno-koksowniczy. Natomiast w Asuanie istnieją huty żelaza i aluminium. Zakłady metalurgiczne znajdują się w Kafr Ad-Dawwar.

Najlepiej rozwinięty jest przemysł włókienniczy, dość dobrze – chemiczny, elektromaszynowy, petrochemiczny i skórzano-obuwniczy. Duże ośrodki przemysłu petrochemicznego rozwinęły się w Aleksandrii, Kairze, Suezie, Tanta i Asjut. Poza tym w kraju istnieją liczne zakłady przetwórcze surowców i materiałów budowlanych, głównie wapieni wykorzystywanych w przemyśle cementowym.

W Egipcie znajduje się kilka montowni zagranicznych koncernów motoryzacyjnych. Istnieją również zakłady produkujący sprzęt transportu kolejowego, elektromaszynowego i elektrotechnicznego. Przemysł energetyczny posiada elektrownie jądrowe w Al-Dabaa, o mocy 2000 MW, a na Wysokiej Tamie na Nilu przy Zbiorniku Nesera zlokalizowana jest hydroelektrownia.

Ważną rolę w gospodarce Egiptu odgrywa Kanał Sueski łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Przepływają nim między innymi tankowce przewożące ropę naftową z krajów Bliskiego Wschodu do Europy oraz ropociąg Sumed.

Rolnictwo

W egipskim klimacie możliwe są nawet trzy zbiory plonów w ciągu roku. Najwięcej gruntów zajmuje uprawa bawełny – głównego produktu eksportowego. Z roślin spożywczych najważniejsze są: ryż, kukurydza, pszenica i sorgo.  Uprawia się również trzcinę cukrową, palmę daktylową, drzewa cytrusowe i warzywa. Hodowla zwierząt odgrywa w Egipcie drugorzędną rolę ze względu na brak pastwisk. Rybołówstwo - morskie i śródlądowe, jest równie ważną gałęzią gospodarki.

 

 

Algeria

Algieria należy do eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego wydobywanych na Saharze i transportowanych rurociągami do portów. Dochody z wydobycia stanowią ponad 95% zysków z eksportu.

Dług zewnętrzny został prawie całkowicie wyeliminowany, a rząd zgromadził duże oszczędności. Zabiegi  rządów  na rzecz dywersyfikacji gospodarki ( by budować różne gałęzie  gospodarki ) poprzez przyciąganie zagranicznych i krajowych inwestycji do działań poza sektorem energii, przyniosły niewielki sukces, w redukcji wysokiego bezrobocia i podniesienia poziomu życia. W 2001 roku rząd podpisał traktat o stowarzyszeniu z Unią Europejską, dzięki temu uzyskano lepsze warunki handlowe i wzrost wymiany handlowej.

W 2011 Algieria ogłosiła nadwyżkę budżetową w wysokości 26,93 miliardów dolarów, co daje 62,46% wzrost w porównaniu do tej nadwyżki w roku 2010.
Dochody przynosi wydobycie fosforytów, cynku, ołowiu, miedzi, węgla kamiennego, soli kamiennej, gipsu, rtęci (4. miejsce na świecie w wydobyciu), uranu i rud żelaza. Elektrownie są opalane ropą i gazem ziemnym. Istnieje przemysł rafineryjny, środków transportu, metalowy, elektroniczny, cementowy i chemiczny.

Sektor rolnictwa Algierii , dostarcza około osiem procent produktu krajowego brutto (PKB) i zatrudnia czternaście procent siły roboczej. Najpoważniejszymi problemami rolnictwa są niekorzystne warunki przyrodnicze (znaczna część kraju leży na Saharze), co powoduje, że tylko 3% powierzchni kraju nadaje się pod produkcję roślinną, głównie  znajduje się ono w części położonej nad Morzem Śródziemnym. Z tego powodu nie jest w stanie jednak zaspokoić potrzeb żywnościowych ludności kraju. Dlatego około czterdzieści pięć procent żywności  jest importowane. Podstawowe uprawy to pszenica, jęczmień i ziemniaki. Zmienność opadów ma duży wpływ na produkcję rolną. Wysiłki rządu w celu pobudzenia rolnictwa w regionach stepowych i pustynnych przyniosły jednak ograniczony sukces. Na wybranych obszarach udaje się  hodowla kóz, bydła i owiec.

Od czasów rzymskich ten rolniczy fragment Algierii, ma opinię urodzajnej ziemi. Tu ponad  7.500.000 ha (30.000 km ²) przeznacza się na uprawę zbóż. Uprawy pszenicy, jęczmienia i owsa. Liczne warzywa i owoce głównie cytrusowe są sprzedawane zagranice. Udaje się bardzo uprawa oliwek, zarówno dla owoców jak i oleju. Plantacje oliwek zajmują w Algierii ok. 300 tys. ha i dostarczają ok. 40 tys. ton oleju oliwkowego oraz 100 tys. ton oliwek stołowych. Znacząco wzrósł od 2000 roku areał upraw palmy daktylowej, który w 2007 osiągnął ok. 155 tys ha,  w 2011 zebrano 710 tys ton owoców daktyli. Zbiory cytrusów osiągają 740 tys. ton.  Oprócz tego Algieria jest czołowym producentem owoców, których zbiory na świecie są niewielkie (stan na 2010) np. fig (3. miejsce na świecie – 99,1 tys. ton), moreli (5. miejsce, 239,7 tys. ton), migdałów (9. miejsce, 44,3 tys. ton). Lokalne potrzeby w pełni zaspakajają uprawy warzyw. Największe są zbiory cebuli, pomidorów i papryki. Algieria eksportuje także korek .

 

 

Angola


Angola ma bogate złoża diamentów, ropy, złota, miedzi i bogatą przyrodę.

Ogólnie rzecz biorąc, gospodarka Angoli przeszła okres transformacji w ostatnich latach, przechodząc od chaosu spowodowanego przez ćwierć wieku wojny domowej do stania się najszybciej rozwijającą się gospodarką w Afryce oraz jedną z najszybciej rozwijających się na świecie, ze średnim wzrostem PKB 20 procent w latach 2005 i 2007.  W latach 2001-2010, Angola miała najwyższy na świecie średni roczny wzrost PKB, na poziomie 11,1 proc. Chiny  są największym partnerem handlowym i eksportowym Angoli. Handel dwustronny osiągnął ponad 27,5 miliarda dolarów w  2011 roku. Chiński import , to  głównie ropa naftowa i diamenty. Podczas gdy chiński eksport to produkty mechaniczne i elektryczne, części maszyn i materiały budowlane.

Diamenty i ropa naftowa stanowią około 60 procent gospodarki Angoli. W grudniu 2006 r. Angola została przyjęta jako członek OPEC.

Chociaż gospodarka kraju znacznie się rozwinęła od osiągnięcia stabilności politycznej w 2002 r., głównie dzięki szybko rosnącym zarobkom w sektorze naftowym, Angola napotyka wiele problemów społecznych i gospodarczych .

Przed odzyskaniem niepodległości w 1975 roku Angola była spichlerzem Afryki południowej i głównym eksporterem bananów, kawy i sizalu. Jednak trzy dekady wojny domowej ( 1975-2002 ) zniszczyły żyzne tereny. Kraj zależy teraz od drogiego importu żywności, głównie z RPA i Portugalii, podczas gdy ponad 90 procent hodowli odbywa się na poziomie rodzinnych gospodarstw. Tysiące drobnych rolników żyje w pułapce ubóstwa.

Ogromne różnice między regionami kraju stanowią poważny problem. Najlepiej świadczy o tym fakt, że około jedna trzecia działalności gospodarczej skupia się w Luandzie i sąsiedniej prowincji Bengo, natomiast kilka obszarów wewnątrz kraju cechuje stagnacja, a nawet regres.

Jedną z konsekwencji różnic społecznych i regionalnych jest gwałtowny wzrost prywatnych inwestycji za granicą. Na razie, największy udział tych inwestycji koncentruje się w Portugalii.


żródło: Wikipedia.org

 

Dowodem na to że Afryka staje się coraz bardziej stabilnym miejscem do inwestowania jest fakt, że prezydent Chin w grudniu 2015 roku na Forum Współpracy Chiny-Afryka, które odbyło się w Johannesburgu, zadeklarował przekazanie 60 mld dolarów, na rozwój gospodarczy państw afrykańskich w ciągu trzech najbliższych lat.

Działania mają być ukierunkowane na rozwój infrastruktury, kształcenie potrzebnej kadry, preferencyjne warunki finansowania zmian. Ocenia się że Afryka rocznie potrzebuje około 90 mld dolarów na rozwój samej infrastruktury.

 

 

 

 

 

 

Informacje profesjonalne dla przedsiębiorców szukających wiedzy o gospodarkach państw afrykańskich.


Polski serwis GO AFRICA - to najbogatsze źródło informacji gospodarczych o wybranych państwach Afryki w polskim internecie. Autorem serwisu jest Ministerstwo Gospodarki przy udziale innych resortów i instytucji publicznych.

Na stronie znajduje się szczegółowa prezentacja następujących państw Algierii, Nigerii, Kenii, Angoli, Mozambiku, RPA. Omówienie tych państw jest realizowane z podziałem na następujące działy :

"Informacje ogólne", "Sytuacja gospodarcza", "Dostęp do rynku", "Prawo gospodarcze", "Opracowania sektorowe", "Współpraca dwustronna", "Praktyczne informacje", "Ważne kontakty i linki".

 

Obszerne i bogate w szczegółowe dane są  "Materiały do pobrania", które zawierają ciekawe działy:

"Przewodniki, poradniki" - omawiające gospodarki państw afrykańskich stworzone przez placówki dyplomatyczne, Wydziały Promocji Handlu i Inwestycji, Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz inne instytucje i organizacje.

"Informator ekonomiczny o krajach świata MSZ" - omawiający gospodarki państw Afryki w zakresie różnych zagadnień,  dokumenty są utworzone przez  Departament Współpracy Ekonomicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

"Przewodniki Departamentu Handlu USA" - dla poszczególnych państw afrykańskich.

"Materiały z misji, targów, konferencji"

 

www.goafrica.gov.pl

 

 

 

Strona opisująca gospodarkę krajów Afryki - tworzona w oparciu o dane Afrykańskiego Banku Rozwoju, Centrum Rozwoju OECD, Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych ds. Afryki, Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju oraz sieci afrykańskich think tanków (niezależnych komitetów doradczych) i ośrodków badawczych: www.africaneconomicoutlook.org

 

Raport ekonomiczny temat "Global Value Chains and Africa’s Industrialisation" - African Economic Outlook 2015

 

 

Katalog Yellowpages of Africa zawiera dane kontaktowe firm  podzielonych  branżowo w poszczególnych państwach afrykańskich, może być alternatywnym źródłem kontaktów, dla podobnych płatnych profesjonalnych tego typu katalogów : Katalog Yellowpages of Africa

 

Takim bezpłatnym źródłem może być także: Africa Phone Books

 

 

Lista zawierająca spis stron internetowych ( według Google i strony Uniwersytetu Stanford ) omawiających tematy gospodarcze poszczególnych państw w Afryce jak i tematy globalne gospodarki całego kontynentu : Aktualne wydarzenia gospodarcze - linki stron www.

 

Raport ekonomiczny przygotowany przez Economic Commission for Africa :

Raport rok 2015

 

Economic Commission for Africa - raporty i opracowania : uneca.org/publications

 

 

Raport Banku Światowego  The Africa Competitiveness Report 2015

Raport Banku Światowego - Africa Agribusiness Report 2013

Biblioteka Banku Światowego, raporty i opracowania poświęcone kontynentowi, jak i wybranym krajom afrykańskim - Biblioteka Banku Światowego materiały Afryka

 

Obszerny raport o rolnictwie w Afryce, przygotowany przez "Alliance for a Green Revolution in Africa" (AGRA) - Sojusz dla Zielonej Rewolucji w Afryce jest organizacją zajmującą się produktami rolniczymi na kontynencie afrykańskim ( o AGRA )

Raport afrykańskie rolnictwo

 


Atlas z mapami i szerokim komentarzem o rolnictwie w Afryce przygotowany przez International Food Policy Research Institute w Waszyngtonie w współpracy z innymi jednostkami badawczymi w szybki i czytelny sposób przybliża stan i warunki rolnictwa w Afryce.

Atlas w formie PDF (trzeba poczekać chwilę na pobranie 100 stron z opisem i mapami)

Atlas w formie interaktywnej strony www

 

 

The Association for Strengthening Agricultural Research in Eastern and Central Africa (ASARECA) - jest subregionalną organizacją typu non-profit,  skupiającą naukowców z krajowych rolniczych systemów badawczych (NARS), krajowych dostawców usług rolniczych i innych, z 11 państw: Burundi, Demokratycznej Republiki Konga, Erytrei, Etiopii, Kenii, Madagaskaru, Rwandy, Południowego Sudanu, Sudanu, Tanzanii i Ugandy. Celem jest zwiększenie strategicznego rozwoju rolnictwa przez tworzenie działań, promowanie wiedzy i innowacji do rozwiązywania wspólnych problemów, przed którymi stoi rolnictwo w krajach członkowskich - Raporty i opracowania rolnictwo Afryki Wschodniej i Środkowej

 

 

Szersze opracowanie poświęcone tylko afrykańskiemu rolnictwu przygotowane przez afryka.biz.pl znajduje się tu : Rolnictwo Afryki.

 

 

 

Kongres współpracy POLANDAFRICA  w Łodzi. Coroczne spotkanie o charakterze roboczym poświęcone współpracy gospodarczej z Afryką, odbywające się w październiku lub listopadzie. Pierwsza tak duża impreza w Polsce, setki gości z zagranicy przedstawicieli firm z Afryki. Uczestnikami są także ministrowie z państw afrykańskich i wielu ambasadorów państw afrykańskich. W ciągu roku kongres prowadzi szereg inicjatyw i misji mających na celu nawiązywanie kontaktów gospodarczych z tym kontynentem. Szczegóły www.polandafrica.pl

 

 

 

Współpraca gospodarcza z krajami Afryki  Ministerstwo Rozwoju -  krótka charakterystyka dotychczasowych relacji do 2015 roku (włącznie)  i dane do kontaktu dla polskich firm zainteresowanych współpracą  mr.gov.pl Wspolpraca gospodarcza z krajami Afryki

 

 

 

Bureau of Labor Statistics - to rządowa instytucja w USA,  podaje ona adresy stron internetowych odpowiednich urzędów statystycznych w większości państw na świecie. Raporty zamieszczone na tych stronach mogą być źródłem wielu informacji -

linki do stron urzędów statystycznych w krajach Afryki i na świecie

 

 

 

Podyplomowe studia przygotowujące do prowadzenia inwestycji w Afryce zostały uruchomione w 2015 roku (pierwsze takie w Europie Środkowo-Wschodniej)  strona studiów

 

 

 

Polskie serwisy informacyjne o współpracy gospodarczej z Afryką : wiadomości o wydarzeniach związanych z współpracą