Strona główna

Republika Południowej Afryki

Republika Południowej Afryki,to państwo położone na południowym krańcu Afryki. Posiada bardzo długą linię brzegową - 2798 km, która ciągnie się wzdłuż południowego Atlantyku i Oceanu Indyjskiego. Na północy sąsiaduje Namibią, Botswaną i Zimbabwe, a na wschodzie z Mozambikiem i Suazi. Wewnątrz tego kraju znajduje się państwo Lesotho. Kraj ten jest 25 na liście największych krajów na świecie pod względem powierzchni terytorium. Z blisko 53 mln mieszkańców zajmuje 24 miejsce w wśród najgęściej zaludnionych państw na świecie.

Republikę Południowej Afryki tworzy wieloetniczne społeczeństwo obejmujące różnorodne kultury, języki i religie. Ma to odzwierciedlenie w konstytucji tego kraju. Dla przykładu uznaje ona 11 języków urzędowych, co jest jedną z najwyższych liczb na świecie jeśli chodzi o to ustalenie w danym państwie. Dwa z tych języków są pochodzenia europejskiego są to : angielski i afrikaans, ostatni wywodzi się od zamieszkujących tu dawno temu Holendrów, był to pierwszy język wspólny dla większości mieszkańców RPA. Choć angielski jest powszechnie używany w życiu publicznym i biznesowym, jest dopiero czwartym w kolejności najczęściej używanym tu językiem.


Johannesburg jedno z głównych miast w RPA

 

Około 80 procent mieszkańców Afryki Południowej jest rdzennie afrykańskiego pochodzenia, ta większość jest podzielona pomiędzy różne grupy etniczne mówiące różnymi językami Bantu, z których dziewięć mają oficjalny status. Pozostała populacja czyli około 20 procent składa z różnych społeczności pochodzących z Europy, Azji lub społeczności mających wielonarodowe korzenie. Wszystkie grupy etniczne i językowe, mają swą reprezentacje polityczną w kraju tworzącym demokracje konstytucyjną. Od końca apartheidu, oryginalny charakter wielokulturowy Republiki Południowej Afryki stał się nieodłączną częścią tożsamości narodowej tego kraju.

Republika Południowej Afryki w ocenie Banku Światowego, została określona jako państwo z grupy “upper-middle income economy”. Jest uważana za “kraj nowo uprzemysłowiony”, czyli zaliczono to państwo do grupy krajów rozwijających się, które cechuje dynamiczny rozwój przemysłów zaawansowanych technologii, ogromne zasoby taniej siły roboczej, korzystna polityka podatkowa dla zagranicznych inwestorów oraz bardzo duże tempo wzrostu swego PKB.

Jej gospodarka jest największą i najbardziej rozwiniętą, w całej Afryce. Jest 28 co do wielkości gospodarką świata. W odniesieniu do parytetu siły nabywczej, RPA ma siódmy najwyższy dochód na mieszkańca w Afryce, choć bieda i nierówności są nadal olbrzymie. Kraj ten należy do dziesięciu krajów na świecie, o największej różnicy w zarobkach, między obywatelami. Około jedna czwarta ludności w tym kraju jest dotknięta bezrobociem i żyje za mniej niż 1,25 USD dziennie, niektóre źródła oceniają, że za tę kwotę może żyć znacznie więcej osób w tym kraju.

 

 

Geografia RPA

RPA znajduje się w południowej części Afryki, posiada długą linię brzegową wzdłuż dwóch oceanów Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego. Wzdłuż wybrzeża znajdują się obszary nizinne i są one zazwyczaj stosunkowo wąskie. Jednak w kraju tym dominuje teren wyżynny jest to jego cechą charakterystyczną. Występują tu dwa główne pasma górskie Góry Smocze i na południu kraju Góry Przylądkowe. Mafadi o wysokości 3450 m, położony w Górach Smoczych jest najwyższym szczytem w Republice Afryki Południowej.

 


Tereny półpustynne dominują na zachodzie kraju, ale jest ich też dużo w innych częściach kraju.

W zachodniej części kraju występują obszary półpustynne, a na północno-zachodnich krańcach RPA obszary pustynne. Tereny te porasta sucha roślinność przystosowana do życia w suchych miejscach takich jak step, pustynia, półpustynia, wydmy, piaski, skały. Występują tu też inne gatunki charakterystyczne dla pustyń, jak cierniste krzewy, aloesy i wilczomlecze. Zachodnie tereny w dużej mierze pokryte są także rzadką roślinnością trawiastą i niskimi krzewami.

Bardziej w centrum kraju występują obszary Wyżyn Wewnętrznych, które otrzymują więcej opadów niż zachód RPA i dzięki temu są zdominowane przez stepy. Te trawiaste obszary cechują się bogactwem gatunkowym roślin, ale są z reguły pozbawione drzew.

Wysoki Weld ( Highveld) to miejsce gdzie rozwinęło się rolnictwo i znajdują się największe aglomeracje w kraju. Jest częścią Wyżyn Wewnętrznych.

 

Położone tutaj stepy ku zachodowi przechodzą w sawannę drzewiastą a ku północy w sawannę trawiastą. Obszar ten także od południa i wschodu otoczony jest sawanną.

Sawanna pokrywa wiele obszarów na terenie RPA.

 

Na wschodzie kraju także rośnie sawanna w tym tzw. sawanna parkowa z akacjami i baobabami. Rejon wschodniego wybrzeża zajmują bardziej wilgotne tereny występują tu przybrzeżne lasy wschodniej Afryki głównie złożone z wilgotnych lasów tropikalnych. Charakteryzuje je duża bioróżnorodność.

Wilgotne lasy tropikalne występują miejscami na wschodzie.

 

Warto dodać, że obszary sawann występujące na północy i na wschodzie kraju są także miejscami pokryte przez widne lasy, zwane mopane, czyli ekosystem leśny który jest stosunkowo rzadko porośnięty drzewami i rośnie tu bardzo ciekawe, charakterystyczne drzewo mopane – drzewo motyl.

Na południowych obszarach RPA dominuje roślinność śródziemnomorska, widać to szczególnie im bliżej wybrzeża, dalej w stronę głębi lądu występują częściej obszary sawann i półpustynne. Wiele gatunków roślin uprawianych obecnie u nas w Europie pochodzi właśnie z tego obszaru o charakterze śródziemnomorskim. Do znanych należą przede wszystkich pelargonie i kalie.

 

Sieć rzeczna w RPA jest tak jak opady, nierównomiernie rozłożona. Najwięcej rzek jest we wschodniej i południowej części kraju, należącej do zlewiska Oceanu Indyjskiego. Wschodnie tereny RPA posiadają gęstą sieć rzeczną, są to rzeki o niewielkiej długości i dużych spadkach, tworzą liczne wodospady.

Pozostała część kraju poza małym obszarem bezodpływowym, to dorzecza należące do zlewiska rzeki Orange, a co za tym idzie do zlewiska Oceanu Atlantyckiego.

 

Wspomniana Orange jest największą rzeką RPA, która w swym dolnym biegu jest także rzeką graniczną z Namibią. Orange bierze początek z Gór Smoczych i płynąc w kierunku zachodnim na długości około 2000 km wpada do Atlantyku. Ciekawe jest to że rzeka Orange ( potocznie zwana Pomarańczową Rzeką ) przecinająca swym nurtem wielkie obszary tego państwa, czasem podczas długotrwałych susz, wysycha w swym końcowym odcinku na zachodzie kraju w pobliżu pustyni Namib.

 

Teren kotliny Kalahari, Górnego Karru i pustyni Namib jest pozbawionych stałych rzek, mogą występować tu rzeki okresowe związane z opadami.

Północne tereny kraju należą do dorzecza Limpopo, które jest rzeką graniczną Zimbabwe, a jej górny odcinek zwany Rzeką Krokodylą wyznacza granicę z Botswaną. Limpopo wpada do Oceanu Indyjskiego. Inną główną rzeką kraju jest Vaal, będąca najdłuższym, prawym dopływem Orange. Jej źródła znajdują się w Górach Smoczych.

Nie ma w kraju tym większych jezior, poza obszarem centralnym, gdzie występują płytkie zbiorniki o okresowym charakterze. Większość z nich w dodatku jest zasolona.

 

 

Klimat

RPA ma ogólnie umiarkowany klimat, częściowo spowodowane jest to tym, że kraj ten otoczony jest z trzech stron oceanami, Atlantykiem i Oceanem Indyjskim. Na klimat wpływa też lokalizacja na klimatycznie łagodniejszej półkuli południowej oraz rosnącą średnia wysokość terenu, rosnącą stale w kierunku północnym (czyli w kierunku równika), w głąb lądu. Ze względu na tę zróżnicowaną topografię i oceaniczne wpływy, występuje tu wielka różnorodność stref klimatycznych.

Na terenie tego kraju występuje duża roczna amplituda temperatur. Zima w RPA występuje od czerwca do sierpnia.

I tak średnia temperatura w najchłodniejszym miesiącu wynosi około 14 °C na zachodnim wybrzeżu (jest to sierpień),a do 18 °C sięga ta temperatura na wschodnim i południowo-wschodnim wybrzeżu ( najchłodniejszy jest tu lipiec).

Natomiast w najcieplejszym miesiącu od 17 °C na wschodnim wybrzeżu do 25–27 °C; na południowym zachodzie ( takim najcieplejszym miesiącem jest tu styczeń).

Najwyższe temperatury występują na obszarze Kalahari.

Charakterystyczne jest to, że w kraju występują duże wahania dobowe, co oznacza, że w dzień występują duże upały, a w nocy jest zimno. Warto dodać, że obszary wysoko położone w okresie zimowym są objęte opadami śniegu.

Opady atmosferyczne są silnie zróżnicowane pod względem swej wielkości, rozkładu rocznego i terytorialnego. Najwyższe opady, ponad 1000 mm rocznie, występują we wschodniej części kraju, natomiast na zachodzie są one niskie. Średnio zachodnia część kraju otrzymuje rocznie około 600 mm. Zachodnie wybrzeże jest suche, średnie opady wynoszą około 300 mm rocznie. Najbardziej suche są obszary północno-zachodnie, obrzeża pustyni Namib. Rocznie spada tam około 25–100 mm wody.

Tereny wschodnie które otrzymują najwięcej opadów deszczu.

Wnętrze kraju i ogólnie jego centralna część to opady rzędu 400–800 mm. Wysoki Weld leżący w centralno-wschodniej części kraju to obszar, który otrzymuje odpowiednią ilość opadów co pozwoliło na utworzenie tu wielu pól uprawnych o znaczeniu gospodarczym, tu mieści się największa największa aglomeracja w kraju Gauteng Province. Tu leżą tak ważne miasta w kraju jak Pretoria i Johannesburg.

 

 

Skrajna południowo-zachodnia część kraju ma klimat niezwykle podobny do Morza Śródziemnego z mokrymi zimami i gorącym suchym latem. Obszar ten produkuje dużo wina.

Klimat śródziemnomorski blisko wybrzeża na południu, okolice Kapsztadu ( Cape Town ).

Dwie trzecie RPA otrzymują poniżej 500 mm opadu deszczu rocznie, co jest absolutnym minimum dla rolnictwa, niestosującego sztucznego nawadniania.

Jeśli chodzi o czas opadów to obszary wschodnie i centralne, mają swoje maksimum opadowe ( największe opady deszczu) w okresie letnim, natomiast tereny zachodnie w okresie zimowym ( warto pamiętać że lato tutaj i zima występują w odwrotnych miesiącach niż w Polsce).

Opady w RPA są nieregularne, co oznacza powtarzające się, niemal co roku susze.

Przyroda i jej ochrona

Antylopy, zebry, lwy i słonie, a nawet nosorożce to główni przedstawiciele świata zwierząt. W tutejszych rzekach żyją krokodyle i hipopotamy. A na suchych obszarach żyją antylopy gnu oraz drobne zwierzęta, w tym jadowite węże i skorpiony. W wielu miastach żyją makaki i inne gatunki małp, które zakradają się do mieszkań i kradną żywność. Świat ptaków jest bardzo bogaty, z ciekawych i egzotycznych gatunków na suchych terenach występują strusie, a na wybrzeżach południowych afrykańskie gatunki pingwinów. Na pionowych i skalistych wybrzeżach RPA występują duże kolonie albatrosów, słynących z długich wędrówek, jakie co roku odbywają. Jeden z gatunków albatros wędrowny, ma największą rozpiętość skrzydeł ze wszystkich współcześnie żyjących ptaków – ponad 3 m, która rekordowo może sięgać do około 5 m.

Omawiany świat zwierząt jest stosunkowo bogaty na terenach chronionych, są to głównie parki narodowe. Tereny te zajmują 6% powierzchni kraju, czyli około 70 tysięcy km². Istnieje też wiele małych, prywatnych rezerwatów. Najbardziej znanym i największym parkiem narodowym jest założony w 1926 roku Park Narodowy Krugera. Na dużej powierzchni 20 tysięcy km² żyją liczne stada zwierząt kopytnych, jak antylopy, bawoły i zebry.

Bawół afrykański, miejscami sawanna jest bardzo sucha.

 

Polityka

RPA jest republiką parlamentarną, choć w przeciwieństwie do większości tego typu republik tu prezydent jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu.

Zgromadzenie Narodowe to niższa izba parlamentu, składa się z 400 członków i jest wybierane co pięć lat. Krajowa Rada Prowincji, to izba wyższa, która składa się z dziewięćdziesięciu członków. Do rady tej, z każdej z dziewięciu prowincji, jest wybieranych dziesięciu członków.

Prezydent powołuje zastępcę prezydenta i ministrów, którzy tworzą gabinet, który składa się z departamentów i ministerstw.

Miasto Cape Town jest siedzibą Parlamentu i centrum legislacyjnym. Pretoria, jako siedziba prezydenta i gabinetu, jest centrum administracyjnym. Bloemfontein z Siedzibą Naczelnego Sądu Apelacyjnego, jest centrum sądowym. Trybunał Konstytucyjny RPA znajduje się w Johannesburgu. Większość ambasad zagranicznych znajduje się w Pretorii.

Cape Town ( Kapsztad ) na południu kraju miasto położone nad oceanem.

Prawo

Konstytucja Republiki Południowej Afryki jest w kraju najważniejszym aktem prawnym.

Kraj ten posiada zorganizowany system sądowniczy który posiada tu specyficzną dla tego państwa strukturę.

Kwestia bardzo różnych przejawów przestępczości i skali ich występowania, jest wielkim problemem w tym kraju. Kraj ten posiada bardzo rozbudowany rynek firm zakresu ochrony.

 

Stosunki zagraniczne

Kraj był członkiem-założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ówczesny premier Jan Smuts napisał preambuły do Karty Narodów Zjednoczonych. Kraj jest jednym z członków-założycieli Unii Afrykańskiej (UA) i ma największą gospodarkę z wszystkich jej członków. Jest również członkiem-założycielem organizacji New Partnership for Africa's Development (NEPAD), której celem jest przyspieszenie współpracy gospodarczej i integracji między krajami afrykańskimi. RPA odegrała kluczową rolę jako mediator w afrykańskich konfliktach w ostatniej dekadzie, np. w Burundi, w Demokratycznej Republice Konga, na Komorach i Zimbabwe. Po zakończeniu trwającego w tym kraju apartheidu RPA została ponownie przyjęta do Wspólnoty Narodów (ONZ).

Prowincje

Prowincje RPA ( autor mapy: Htonl, Wikipedia )

Każda z dziewięciu prowincji posiada własne władze lokalne, które zajmują się między innymi takimi dziedzinami jak zdrowie, edukacja, mieszkalnictwo i transport publiczny.

Prowincja

Stolica prowincji

Największe miasto

Obszar (w km 2)

Ludność (2013)

Eastern Cape

Bhisho

Port Elizabeth

168966

6620100

Free State

Bloemfontein

Bloemfontein

129825

2753200

Gauteng

Johannesburg

Johannesburg

18178

12728400

KwaZulu-Natal

Pietermaritzburg

Durban

94361

10456900

Limpopo

Polokwane

Polokwane

125754

5518000

Mpumalanga

Nelspruit

Nelspruit

76495

4128000

North West

Mahikeng

Rustenburg

104882

3597600

Northern Cape

Kimberley

Kimberley

372889

1162900

Western Cape

Kapsztad

Kapsztad

129462

6016900

 

 

Gospodarka  RPA

Gospodarka tego kraju jest największą  na kontynencie. Rynek jej oparty jest na własnych znacznych zasobach naturalnych. Dobrze rozwinięte są takie dziedziny jak finanse, prawo, komunikacja, energetyka i transport. Giełda jest 17 największą giełdą świata. Dobrze rozwinięta i nowoczesna infrastruktura pomaga w dystrybucji produktów do innych miejsc w regionie.

W państwie tym gospodarka ukierunkowana jest głównie na produkcje rolną, górnictwo i wytwarzanie produktów związanych z tymi sektorami. Dokonano zmian w ciągu ostatnich lat w kierunku gospodarki napędzanej głównie w sektorze usługowym, który stanowi obecnie około 65% PKB.

Główne gałęzie gospodarki to górnictwo, rolnictwo i rybołówstwo, produkcja pojazdów i montaż, przetwórstwo żywności, produkcja odzieży i tekstyliów, telekomunikacja, produkcja energii, usługi finansowe i biznesowe, nieruchomości, turystyka, transport oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna handlu.

Kraj ten jest jednym z wiodących krajów w dziedzinie górnictwa oraz w wstępnym przetwarzaniu minerałów. Górnictwo stanowi prawie 60% eksportu.

Republika Południowej Afryki jest popularnym miejscem turystycznym, a znaczna ilość dochodów pochodzi z turystyki.

Głównymi międzynarodowymi partnerami handlowymi RPA oprócz innych afrykańskich krajów są takie państwa jak Niemcy, Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia, Wielka Brytania i Hiszpania.

W opinii fachowców kraj ten ocenia się za najlepszy do współpracy z pośród innych krajów afrykańskich, ze względu między innymi na potencjał gospodarczy kraju, opłacalność inwestycji, istniejącą tu bardzo dobrze zorganizowaną infrastrukturę oraz przyjazną politykę wobec inwestycji zagranicznych.

W RPA przemysł rolny przyczynia się do około 10% formalnego zatrudnienia, to stosunkowo mało w porównaniu do innych części Afryki. Jest to wynikiem mechanizacji rolnictwa i utrzymywaniem wysokiej kultury rolnej. Ze względu na problemy z wodą tylko stosunkowo niewielki areał terenów tego kraju może być stosowany do produkcji roślinnej.

W Republice Południowej Afryki duża część areałów jest zajęta przez sadownictwo oraz winnice. To sprawia, że kraj ten jest jednym z czołowych producentów wina.

Uprawa herbaty.

Państwo to jest też głównym afrykańskim producentem grejpfrutów. Występuje tu największe w Afryce pogłowie owiec. Owce są hodowane głównie na terenach nienadających się pod uprawę.

Drób, głównie kury i strusie, jest hodowany na dużych fermach. Znajduje się tu największa produkcja drobiu w całej Afryce.

Nauka i technologia

Kilka ważnych osiągnięć naukowych i technologicznych, pochodzi z Republiki Południowej Afryki lub zostało dokonanych przez naukowców pochodzących z tego kraju.

Pierwszy na świecie przeszczep ludzkiego serca został wykonany 3 grudnia 1967 roku w klinice w Kapsztadzie ( Cape Town ). Dokonał tego Christian Barnard południowoafrykański kardiochirurg, kierownik ośrodka badań i chirurgii serca na uniwersytecie w Kapsztadzie.

Max Theiler bakteriolog, wirusolog, epidemiolog pochodzący z Afryki Południowej. W 1937 r. opracował szczepionkę przeciwko żółtej febrze, która uchroniła przed śmiercią żołnierzy walczących w tropikach w czasie II wojny światowej.

Allan McLeod Cormack był pionierem rentgenowskiej tomografii komputerowej. Ten amerykański fizyk pochodzenia południowoafrykańskiego, w 1979 został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny wraz z Godfreyem Hounsfieldem za wynalezienie i budowę tomografu komputerowego.

Sydney Brenner południowoafrykański biolog, działający w Stanach Zjednoczonych, został laureatem Nagrody Nobla z medycyny w 2002 za jego pionierską pracę z dziedziny biologii molekularnej.

 

Demografia

Republika Południowej Afryki to kraj liczący około 53 milionów obywateli, różnego pochodzenia, posiadających własne kultury, władających odmiennymi językami i wyznającymi różne religie. Państwo to jest też domem dla około 5 milionów przebywających tu nielegalnie imigrantów.

Ludność RPA.

 

RPA jest gospodarzem dla sporej grupy uchodźców i osób ubiegających się o azyl. Większość z nich mieszka głównie w Johannesburgu, Pretorii, Durbanie, Kapsztadzie ( Cape Town ) i Port Elizabeth. Wielu spośród uchodźców pracuje i mieszka na obszarach wiejskich.

 

 

Ważnym problemem jest to, że ponad 25 % ludności żyje za mniej niż 1,25 dolara USD dziennie, są też ludzie żyjący w tak trudnych warunkach jak na zdjęciu.

 

Języki

Mapa pokazująca najbardziej popularne języki i obszary na których są one najcześciej stosowanym językiem.

 

RPA ma jedenaście języków urzędowych: afrykanerski, angielski, ndebele, sotho północny, sotho, suazi, tswana, tsonga, venda, xhosa i zulu. Od strony formalnej wszystkie te języki są równorzędne. Według spisu ludności z 2011, trzy najbardziej stosowane podstawowe języki to zulu (22,7%), xhosa (16,0%) i afrikaans (13,5%). Pomimo tego, że angielski jest uznany jako język podstawowy w handlu i nauce, to zajmuje dopiero czwarte miejsce i został wymieniony jako podstawowy język jedynie przez 9,6% mieszkańców RPA (w 2011 roku).

Wielu białych mieszkańców RPA mówi również w językach europejskich, w tym w portugalskim, niemieckim i greckim, a niektórzy Azjaci w RPA używają języków azjatyckich. Francuski jest używany w Południowej Afryce przez migrantów z francuskojęzycznej Afryki.

 

Kultura ogólnie

Republika Południowej Afryki słynie z różnorodności etnicznej i kulturowej.

RPA nadal ma znaczną liczbę mieszkańców wsi, którzy prowadzą w większości skromne życie. Jednak wśród tych ludzi, tradycje kulturowe przetrwały najsilniej. Migrująca do miast ludność zmienia swój stosunek do tradycyjnej kultury. Członkowie klasy średniej w tym kraju mają styl życia podobny w wielu aspektach do ludzi z klasy średniej mieszkających w Europie Zachodniej, Ameryce Północnej i Australii.

Ciekawym elementem w kulturze tego kraju jest kultura Zulusów. Należą oni do etnicznej grupy ludów Bantu. Są największą grupą etniczną w Afryce Południowej, liczącą około 10-11 milionów ludzi.

Zulusi utworzyli potężne państwo w 1818 roku, pod władzą swego słynnego wodza Zulus Czaka, który zjednoczył różne plemiona Zulusów. Używają języka zulu który jest najczęściej używanym językiem w RPA. Więcej niż połowa ludności RPA jest wstanie się w nim porozumieć. Zulusi noszą różne stroje, zarówno tradycyjne przeznaczone do ceremonialnych lub kulturowych uroczystości jak i współczesne nowoczesne ubrania codziennego użytku. Obecnie równomiernie bez wyraźnej przewagi zamieszkują tereny miejskie jak i tereny wiejskie, choć tradycyjnie związani są z rolnictwem, uprawą roślin i hodowlą zwierząt.

Zulusi również odgrywają ważną rolę w życiu kulturalnym, politycznym, akademickim i gospodarczym w RPA.

Kultura i obyczaje będą różne w zależności od miejsca w jakim się znajdujemy gdyż plemiona zamieszkują swoje charakterystyczne konkretne tereny w RPA.

 

Sztuka

Sztuka tego kraju sięga bardzo dawnych czasów. Jedne z najstarszych obiektów sztuki na świecie odkryto w jaskini w RPA. Były to pochodzące z okresu około 75.000 lat temu, małe wywiercone muszle ślimaka które mogły pełnić rolę ozdoby na sznurku tworzącej naszyjnik.

Rozproszone plemiona ludów khoisan, przemierzające obecne tereny Republiki Południowej Afryki ok. 10.000 p.n.e. posiadały swoje własne style sztuki, których ślady można zobaczyć dzisiaj na wielu malowidłach naskalnych. RPA była jedną z kolebek rodzaju ludzkiego. Tworzenie sztuki jest jedną z cech charakterystycznych naszego gatunku.

W 21 wieku mamy do czynienia w tym kraju z wieloma tradycyjnymi formami sztuki plemiennej.

Natomiast współczesna sztuka Republiki Południowej Afryki jest również bardzo aktywna. Wielu artystów zyskało międzynarodowe uznanie. Współcześni artyści z RPA, których prace odniosły międzynarodowy sukces to dla przykładu Marlene Dumas i William Kentridge.

Architektura Południowej Afryki odzwierciedla ogromną różnorodność etniczną i kulturową tego kraju i jego historyczny okres kolonialny. Ponadto można dostrzec wpływ z innych, odległych krajów, które przyczyniły się do wyglądu architektonicznego różnych części Afryki Południowej.

Można tu spotkać bardzo ciekawy styl, który ma korzenie w średniowiecznej Holandii, Niemczech, Francji i Indonezji. Domy w tym stylu mają charakterystyczny i rozpoznawalny design.

 

Budynek w stylu kolonialnym.

 

Krajobraz wiejski w RPA jest wypełniony często tradycyjną architekturą afrykańską.

Literatura

Wyjątkowa historia społeczna i polityczna w RPA stworzyła bogaty wybór literatury, na tematy obejmujących życie przedkolonialne, dni apartheidu i życie ludzi w współczesnej Republice Afryki Południowej.

Jednym z pierwszych rdzennych południowoafrykańskich autorów był Salomon Thekiso Plaatje.

Nadine Gordimer to południowoafrykańska pisarka, pisząca w języku angielskim, laureatka literackiej Nagrody Nobla w 1991, siódma kobieta z kolei, której przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.

John Maxwell (JM) Coetzee południowoafrykański laureat Literackiej Nagrody Nobla (2003). Autor prozy psychologicznej, nieraz porównywany z Josephem Conradem i Gabrielem Garcíą Márquezem. Coetzee jest uważany w anglojęzycznym świecie za jednego z najważniejszych żyjących pisarzy. Oprócz Nagrody Nobla, jako pierwszy twórca otrzymał dwukrotnie najbardziej prestiżową nagrodę literacką dla literatury anglojęzycznej, Bookera – w 1983 i 1999 roku.

Inni autorzy których twórczość się wyróżnia spośród wielu innych to Athol Fugarda, pisarka Olive Schreiner i Alan Stewart Paton.

Ciekawostką jest fakt że angielski pisarz JRR Tolkien, autor The Hobbit, Władca Pierścieni i Silmarillion, urodził się w Bloemfontein w 1892 roku.

Kultura popularna

RPA jest jednym z głównych ośrodków medialnych Afryki. Wielu nadawców i wydawców w RPA odzwierciedla różnorodność społeczeństwa jako całości, najczęściej używanym językiem przekazu jest język angielski.

Istnieje duża różnorodność w muzyce Południowej Afryki. Muzycy opracowali unikalny styl zwany kwaito. Ciekawi wykonawcy muzyczni to Brenda Fassie, Ladysmith Black Mambazo, Soweto String Quartet ten ostatni zespół wykonuje muzykę klasyczną. Tu mają korzenie światowej sławy muzycy jazzowi tacy jak Hugh Masekela, Jonas Gwangwa, Abdullah ibrahim, Miriam Makeba, Jonathan Butler, Chris McGregor i Sathima Bea Benjamin. Afrikaans muzyka obejmuje wiele gatunków.

 

 

Kuchnia

Kuchnia tego kraju często jest nazywana "rainbow cuisine" ( tęczowa kuchnia ) ponieważ miała wiele źródeł i jest wielokulturowa.

W kuchni bardzo popularna jest kukurydza. Często spożywanym daniem jest tu puszysta owsianka z mączki kukurydzianej tzw "pap" przypominająca kaszę, z aromatycznie duszonym mięsem w sosie (gulasz). Często w tej potrawie, miejsce kukurydzy zajmuje sorgo, co nadaje potrawie pikantny smak. Ryż i fasola są również bardzo popularne, mimo że nie są rodzime. Dla większości mięso jest najważniejszym składnikiem każdego posiłku. Popularne mięsa to wołowina, baranina, kozy, kurczaki i inne rodzaje mięsa. W weekendy, wiele rodzin z RPA bez różnicy na pochodzenie kulturowe, je posiłek który składa się zazwyczaj z "PAP i vleis", który jest z mączki kukurydzianej i do tego jest podawane mięso z grilla. Jedzenie mięsa ma nawet rytualne znaczenie zarówno w tradycyjnej i nowoczesnej południowoafrykańskiej kulturze. Wegetarianizm jest mało popularny w RPA, choć większość podawanych posiłków, jest przygotowana z warzyw, takich jak dynia, fasola i kapusta.

Najczęstszymi składnikami potraw współczesnej kuchni tego kraju są kurczaki, cytryny, czosnek, imbir, chili, pomidory, cebula i wiele przypraw.

Piwo jest ważnym napojem w Afryce Południowej od setek lat wśród ludności rdzennej i to na długo przed kolonizacją i przybyciem Europejczyków z ich własną tradycją picia piwa. Tradycyjne piwo warzone było z lokalnych gatunków ziarna, zwłaszcza sorgo. Piwo było tak cenione, że stało się ważnym elementem dla wielu uroczystości, takich jak wesela, zaręczyny. Piwo było słabe i miało niską zawartość alkoholu. Obecnie większość mieszkańców miast kupuje piwo produkowane przez browary przemysłowe, które produkują piwo takie jakie można kupić w Europie i Ameryce, ale mieszkańcy obszarów wiejskich i nowi imigranci do miast nadal cieszą się słabym, niefiltrowanym tradycyjnym piwem.

Mleko i produkty mleczne są bardzo widoczne w tradycyjnej diecie. Krowy były uważane za bardzo potrzebne zwierzęta domowe już w czasach przedkolonialnych. Ze względu na ciepło spożywano różne rodzaje zsiadłego mleka, które trochę przypominały dzisiejszy jogurt, były bardzo ważnym składnikiem codziennego jedzenia. Współcześnie sklepy w RPA oferują wiele rodzajów mleka w tym kwaśne mleko, śmietanę i inne nowoczesne wersje tradycyjnych produktów mlecznych.

 

Sport

Najbardziej popularne sporty to piłka nożna, rugby i krykiet. Inne sporty uprawiane tu to pływanie, lekkoatletyka, golf, boks, tenis i siatkówka. Piłka nożna raczej dominuje jednak młodzież coraz częściej zainteresowana jest koszykówką, surfingiem ( kraj jest z trzech stron otoczony oceanami) i jazdą na deskorolce.

RPA była gospodarzem Mistrzostw Świata FIFA 2010 roku, a prezydent FIFA Sepp Blatter przyznał Republice Południowej Afryki Grade 9 z 10 za pomyślne zorganizowanie tej imprezy.

Kraj ten osiąga wiele międzynarodowych sukcesów w rugby, łącznie ze zdobyciem Pucharu Świata w 2007 roku.

Kraj ten ma też mistrza świata Formuły 1 w sezonie 1979, był nim kierowca wyścigowy Jody Scheckter który obecnie prowadzi swoją farmę w RPA.

Gra tu też wielu bardzo dobrych golfistów.

 

Edukacja

Wskaźnik alfabetyzacji osób dorosłych w 2007 r. wyniósł 88,7%. Republika Południowej Afryki posiada trzystopniowy system edukacji, począwszy od szkoły podstawowej, a następnie liceum i studiów wyższych w formie (akademickich) uniwersytetów i uczelni technicznych.

Istnieje 23 uniwersytetów publicznych w RPA, w tej liczbie jest 11 tradycyjnych uniwersytetów, 6 uczelni technicznych i 6 kompleksowych uczelni które kształcą studentów na kierunkach uniwersyteckich a także na kierunkach technicznych.

 

Harcerstwo

South African Association Scout była jedną z pierwszych organizacji młodzieżowych, które otworzyły swoje drzwi dla młodzieży i dorosłych wszystkich ras w RPA. Stało się to w dniu 2 lipca 1977 roku na konferencji zwanej Quo Vadis.

 

 

źródło: Wikipedia

 

 

Dla osób interesujących się szerszą informacją :

opis Republiki Południowej Afryki zamieszczony w Encyklopedii Britannica : South Africa - Britannica

filmy przedstawiające ludność RPA : YouTube - People South Africa