Strona główna

Maroko

Maroko oficjalną jego nazwą jest Królestwo Maroka. Zaliczany jest do krajów Maghrebu, regionu Afryki Północnej.

Przeważający krajobraz w Maroku to urozmaicone tereny górskie i duże przestrzenie pustyni. Arabskimi nazwami kraju jest al-Mamlakah al-Maġribiyah czyli "Zachodnie Królestwo" lub Al- Maghrib co można przetłumaczyć na słowo "Zachód" i są one powszechnie stosowane jako nazwy.

 


Rabat, stolica państwa.

autor: Adam Jones, Ph.D.

 

Maroko liczy ponad 33 mln ludności i ma powierzchnię 446.550 km 2. Stolicą kraju jest Rabat, chociaż największym miastem w kraju jest Casablanca, inne większe miasta to Marrakesz, Tanger, Tetouan, Sala, Fes, Agadir, Meknes, Oujda, Kenitra i Nador.

Państwo to graniczy od północy przez Cieśninę Gibraltarską z Hiszpanią od wschodu z Algierią i na na południu z Saharą Zachodnią.

Co ciekawe jest jednym z trzech krajów wraz z Hiszpanią i Francją, które mają dostęp jednocześnie do Atlantyku i wybrzeża Morza Śródziemnego.


Geografia

 

Maroko ma bardzo długie wybrzeże nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Jest to kraj gdzie liczne pasma górskie Atlasu centralnie przechodzą od jego północy ku południowi kraju, dzięki temu duża część Maroka jest oddzielona przez góry od pustynnego wpływu bardzo gorącej Sahary.

 

 

Mapa fizyczna Maroka.

 

 

Wybrzeże Oceanu Atlantyckiego. Jego długość wraz z marokańskim wybrzeżem Morza Śródziemnego ma długość około 1800 km.

autor: dalinanir

 


Maroko ma cztery główne pasma górskie.Niektóre pasma górskie osiągają znaczne wysokości. Kilka szczytów przekracza wysokość 4000 m. np. Toubkal.

Dzięki nim a także dzięki wybrzeżom występuje tu stosunkowo dużo terenów porośniętych roślinnością, w stosunku do innych krajów Afryki Północnej. Warto dodać że w Maroku tereny nizinne występują głównie w wąskim pasie nadmorskim i w dolinie rzeki Subu.

Jeśli chodzi o wyżyny to na terenie Maroka i Algierii rozciąga się Wyżyna Szottów, będącą śródgórską równiną o wysokości 750-1000 m n.p.m. Druga wyżyna to Meseta Marokańska leżąca na północny zachód od Atlasu Średniego. Poza wybrzeżem w kraju tym panuje głównie wyżynno-górski krajobraz.

 


Góry

 

Na północy kraju tuż nad Morzem Śródziemnym leżą Góry Rif. Jest to najdalej na północny zachód wysunięte pasmo gór Atlas, ma ono długość 300 km i szerokości około 100 km. Łańcuch górski poprzedzielany jest charakterystycznymi dla niego głębokimi dolinami z których część opada na północ w kierunku Morza Śródziemnego. A część w kierunku rzeki Subu na południe.

 


Góry Rif widok od strony Morza Śródziemnego.

autor: Gabi

 


Północne, nadmorskie stoki pasma tych gór porasta makia którą tworzą wiecznie zielone, sucholubne, twardolistne zarośla, składające się ze skarlałych drzew takich jak dąb ciernisty i ostrolistny, cedr atlaski, drzewo poziomkowe, dzikie odmiany oliwek czy pistacja kleista, drobnolistnych krzewów i krzewinek oraz licznych gatunków aromatycznych roślin zielnych.

Te nadmorskie stoki porastają też resztki lasów dębowych. Rosną też tu okazałe jodły, sosny i cedry. Południowe stoki od strony wnętrza kraju gdzie jest bardziej gorąco porastają głównie już tereny trawiaste (stepowe).

Poruszając się dalej w kierunku z północy na południe kraju napotykamy drugie pasmo Atlasu, Atlas Średni, który także jest położony w północnym Maroku. Mimo występujących tu szczytów obszar ten ma często wygląd płaskowyżu. Tu bierze początek wiele rzek i strumieni w tym kraju, głównie z dolin leżących u podnóża tych gór. Występują tu ciekawe wąwozy i kotliny gdzie można spotkać okresowe jeziora.

 

Atlas Średni

autor: Hadraj Said

 


Tereny wokół Atlasu Średniego są gęsto zaludnione, zwłaszcza w zachodniej części. U podnóża gór leży znane turystom duże miasto Fez z ponad 1 mln mieszkańców. W obszarze samych gór tego pasma nie leżą jednak żadne duże miasta.

 

Atlas Średni przypomina często płaskowyż, w oddali ośnieżone szczyty Atlasu Wysokiego.

autor:  Иерей Максим Массалитин

 

 

Poniżej w kierunku południowym leży kolejne pasmo, które ma przepiękny alpejski charakter.

Jest to Atlas Wysoki położony w centrum kraju ciągnie się, aż do wybrzeża Oceanu Atlantyckiego położonego na zachodzie kraju.

 



Atlas Wysoki

autor: Jerzy Strzelecki

 

 

Najwyższym szczytem tego łańcucha górskiego i zarazem całego pasma Atlasu w Afryce Północnej jest Dżabal Tubkal o wysokości 4167 m n.p.m. To bardzo wysoko, dla przykładu najwyższym szczytem w Europie jest najwyższy szczyt Alp Mont Blanc (Biała Góra ) ma on 4810,45 m n.p.m.

Góry o charakterze alpejskim w Afryce to przepiękny widok.

Występują tu formy polodowcowe a także obszary gdzie śnieg zalega przez cały rok. W dolinach u podnóża tych gór także mieszkają większe skupiska ludności.

Atlas Wysoki jest źródłem wielu rzek i strumieni. Większość rzek płynie na północ. Natomiast w kierunku południowo-wschodnim uchodzą z gór tych sezonowe rzeki, które płyną na pustyniach i płaskowyżach.

 

 

Atlas Wysoki to góry o charakterze alpejskim  bardzo blisko gorącej Sahary. Wraz z wzrostem wysokości zmienia się roślinność.

autor: Jerzy Strzelecki

 

 

W górach tych występuje charakterystyczna roślinność piętrowa, która jest różna w zależności od wysokości na której rośnie. W lasach rośnie tu dąb czerwony, cedry i sosny. Rosną w górach także dzikie drzewa oliwkowe i drzewa chleba świętojańskiego. W marcu i czerwcu, w wybranych miejscach pojawiają się przepiękne łąki pełne żonkili.


Ostatnim pasmem górskim jest położony na południu kraju Antyatlas. Tu jest już bardzo gorąco. Stanowi on południowo-zachodnią część Atlasu. Łańcuch ten rozpościera się na długości ok. 600 km. Najwyższy szczyt tych gór to Imkut - 2531 m n.p.m. Dla porównania znana nam góra Rysy położona w Tatrach Wysokich ma 2503 m.

Zachodnia część tych gór ze względu na bliskość Oceanu Atlantyckiego otrzymuje odpowiednią ilość deszczu, która pozwala na rozwój roślinności i osadnictwa. Dużo terenów jest pokrytych rosnącym tu tymiankiem i rozmarynem oraz innymi roślinami o niskim zapotrzebowaniu na wodę. W rejonie tym w kierunku południowym, następuje stopniowe przejście do suchych i gorących terenów pustyni.

 


Antyatlas

autor: Bjørn Christian Tørrissen

 

Tereny górzyste w Maroku zamieszkane są przez różne plemiona Berberów.

 

Równiny

 

Oprócz gór występują w kraju równiny tworząc często bardzo duże obszary, jednak stanowią niewielką powierzchnię w stosunku do całej powierzchni kraju. Jednym z takich obszarów jest dolina rzeki Subu rozciągająca się od gór Rif do Atlasu Średniego, teren ten składa się z płaskowyży, rzek, wzgórz i żyznych terenów równinnych pozwalających na produkcję rolną wielu produktów spożywczych.

Innym przykładem może być nizina Gharb położona nad Atlantykiem w północno-zachodniej części kraju, istnieją tu obszary uprawy buraka cukrowego, ryżu, trzciny cukrowej i tytoniu. Występują tu lasy maâmora w których wykorzystuje się rosnące tu dęby korkowe i eukaliptusy.

Także obszar między Atlantykiem, Atlasem Wysokim i Antyatlasem, ma podobny charakter, na terenie jego leży miasto Marrakesz.

W Maroku jest wiele innych mniejszych terenów równinnych dogodnych szczególnie po nawodnieniu dla rolnictwa. Niewątpliwie zalicza się do nich wąski pas nizin nadbrzeżnych położonych nad Atlantykiem.

Warto tu wspomnieć o dolinie Dades jako o atrakcji dla odwiedzających ten kraj, którą wyróżnia szczególne piękno krajobrazu i uprawy róż. Miejsce to licznie jest odwiedzane przez turystów i popularnie nosi nazwę “Doliny Róż”.

 

 

Pustynia

 

Na wschodzie kraju za grzbietami pasm gór Atlasu klimat robi się bardzo gorący, to wpływ Sahary, meszka tu niewielu ludzi. Znajdują się tu dwie pustynie należące do wspomnianej Sahary.

Jest nią Irk asz-Szabbi (fr. Erg Chebbi) pustynia piaszczysta położona w południowo-wschodnim Maroku w pobliżu granicy z Algierią. Jest ona częstym celem wycieczek turystów ze względu na duże, dochodzące do 150 metrów wysokości wydmy.

Drugą pustynią w tym kraju jest pustynia Chegaga położona także w południowo-wschodnim Maroku. Jest trudno dostępna, można do niej dotrzeć pojazdem z napędem 4x4, na wielbłądach lub pieszo. Uznawana jest za pustynię dziewiczą.

Wysokie wydmy robią duże wrażenie na odwiedzających pustynie.
autor: Rosino

Klimat

 

Maroko kształtują głównie dwa klimaty, podzwrotnikowy na północy i zwrotnikowy na południu.

Duży wpływ ma Ocean Atlantycki, widać to szczególnie w strefie nadmorskiej gdzie klimat jest łagodniejszy i chłodniejszy w porównaniu z wnętrzem kraju, gdzie robi się on coraz bardziej ekstremalny w kierunku regionów położonych w głębi kontynentu.

Przybrzeżne równiny są przyjazne dla roślinności i są odpowiednie dla rozwoju upraw.

Charakterystyczny klimat strefy śródziemnomorskiej występuje na północy kraju w strefie nadmorskiej Morza Śródziemnego dla tego panuje tam pogoda prawie taka sama jak na wybrzeżu hiszpańskim.

W górach, które zajmują dużą powierzchnię tego kraju jest chłodniej, występuje tu w związku ze zmianą wysokości, wielopiętrowość klimatyczna.

Na równinach w głębi kraju jest sucho. Zimą panuje chłód, a latem temperatury są wysokie.

Poza obszarami pustynnymi opady w Maroku występują głównie w okresie jesienno-zimowym, do marca. Latem deszcz nie pada przez co najmniej trzy miesiące z wyjątkiem obszaru pasm gór Atlasu, tam deszcz może spaść także latem. Co ciekawe zimą w górach tych pada również śnieg.

Bioróżnorodność

 

Maroko słynie z różnorodności występującego tu świata ptaków, który obejmuje łącznie nawet około 454 gatunków.  Spotkamy tu też gazele, lisy pustynne, gepardy, dziki, owce grzywiaste i ryjoskoczki.

Żyje tu także silna małpa magot o długości ciała 56-75 cm, występuje ona w skalistych okolicach, wzgórzach oraz lasach. Jako jedyna małpa występuje także w Europie, w Hiszpanii.

Magot małpa żyjąca także u nas w Europie w Hiszpanii.

autor: lin padgham

 

Wart wymienienia jest także jeżozwierz afrykański zamieszkuje tu suche i skaliste tereny. Żywi się korą, korzeniami, bulwami, kłączami, cebulkami, opadłymi owocami oraz roślinami uprawnymi.

Jeżozwierz afrykański.

autor: Quartl

 

Dla miłośników kotów warto dodać, że żyje tu kot nubijski (żbik afrykański), który zamieszkuje prawie całą Afrykę. Ciekawe jest to, że kota nubijskiego uważa się za przodka naszego współczesnego kota domowego.

Kot nubijski.

autor: Sonelle

 

W Maroku żyją też węże i skorpiony.

 

 

Polityka


Maroko jest parlamentarną monarchią konstytucyjną, w której premier Maroka jest szefem rządu. Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Władza ustawodawcza jest w rękach zarówno rządu jak i obu izb parlamentu. Są nimi Zgromadzenie Reprezentantów i izba wyższa parlamentu Zgromadzenie Radnych.

Konstytucja Maroka uznaje współistnienie monarchii, władzy parlamentarnej i niezależnego sądownictwa. Jego odrębna kultura jest połączeniem kultury arabskiej, rdzennych Berberów oraz wpływów afrykańskich i europejskich. Maroko jest monarchią konstytucyjną. Król Maroka posiada szerokie uprawnienia wykonawcze i ustawodawcze, zwłaszcza w sprawach wojskowych, polityce zagranicznej.

Językami urzędowymi są współczesny język arabski i języki berberyjskie. Natomiast marokański arabski i język francuski są powszechnie stosowane w życiu.

Maroko należy Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS), która służy zacieśnianiu stosunków między UE i jej bliskimi sąsiadami.

 

 

Podział administracyjny

 

Maroko jest podzielone na 16 regionów, które z kolei dzielą się na 62 prefektur i województw.

 

 

Miasto Ar-Risani na wschodzie kraju, codzienne życie.

autor: Jan Pešula

 

 

 

Gospodarka


Gospodarka Maroka jest uważana za stosunkowo liberalną, regulowaną przez prawa popytu i podaży. Od 1993 roku, kraj ten prowadzi u siebie politykę prywatyzacji niektórych sektorów gospodarki, które kiedyś były w rękach rządu.

Światowe Forum Ekonomiczne umieściło Maroko na drugim miejscu jako kraj o najbardziej konkurencyjnej gospodarce w Afryce Północnej tuż za Tunezją, w swym, sprawozdaniu w 2009 roku. Gospodarka dobrze się rozwija, w roku 2012 wzrost wyniósł 4,2% podał Bank Światowy.

 

 

Przemysł

 

Przemysł w Maroku przynosi od około 25% do 35% PKB rocznie, ta duża różnica w rocznej produkcji kraju wynika z zmiennej co roku wydajności sektora rolnego, a ten zależy od zmiennych w każdym roku warunków klimatycznych ( często występują susze ).

W Maroku przetwarzanie występujących tu złóż fosforytów na eksport jest głównym działem produkcji gospodarczej. Maroko posiada 75 procent światowych zasobów fosforanów. Jest także pierwszym na świecie eksporterem (28% rynku światowego) i trzecim największym producentem fosforytów na świecie po Stanach Zjednoczonych i Chinach. Warto wiedzieć że fosforyty są głównym źródłem fosforu w przyrodzie i stanowią podstawowy surowiec do jego otrzymania. Fosfor służy np. rolnictwu do produkcji sztucznych nawozów fosforowych i nawozów mineralnych.

 

 

Maroko przyciągnęło najwięcej inwestycji gospodarczych w 2012 z pośród wszystkich krajów Afryki Północnej.

autor: Koumed

 

 

Inne gałęzie przemysłu w Maroku to przetwórstwo żywności na eksport. Jest to konserwowanie ryb, przetwórstwo świeżych warzyw i owoców, których my Polacy jesteśmy częstymi odbiorcami szczególnie w chłodniejszych w Polsce miesiącach. Przetwórstwo żywności na własne potrzeby. Ważna jest też produkcja materiałów tekstylnych i odzieży z wykorzystaniem krajowej produkcji bawełny i wełny, Francja jest dużym odbiorcą tych wyrobów.

Pozostałe gałęzie przemysłu to górnictwo i przemysł chemiczny częściowo już wymienione, przemysł materiałów budowlanych i przemysł środków farmaceutycznych.

 

Pociąg przewożący wydobyte fosforyty.

autor: Kabelleger / David Gubler

 

Partnerstwo euro-śródziemnomorskie to aktualny status współpracy z UE, przewiduje się stopniowe wdrożenie strefy wolnego handlu, pierwsze negocjacje między Unią Europejską i Marokiem dotyczące tej kwestii odbyły się w 2013 roku.

Pomimo rozwoju przed Marokiem stoi wiele spraw do rozwiązania jest nimi zmniejszenie ubóstwa wielu jego mieszkańców, inwestowanie w kapitał ludzki poprzez umożliwienie obywatelom łatwiejszego dostępu do edukacji na dobrym poziomie, rozszerzenie dostępu do czystej wody pitnej i połączenie obszarów wiejskich poprzez inwestycje w drogi, celem umożliwienia im wzajemnej współpracy ekonomicznej. Rozwój służby zdrowia tak by była bardziej dostępna.

 

Rolnictwo

 

Rolnictwo w ​​Maroku zatrudnia około 40% siły roboczej kraju. To bardzo duży udział wśród ludzi pracujących.

 

Wieś położona w górach.

 

Na północno-zachodnich terenach kraju, gdzie są ku temu warunki sprzyjające, uprawia się jęczmień, pszenicę i inne zboża, które można uprawiać tu bez konieczności nawadniania.



Na wybranych terenach są uprawiane zboża.

autor: Dennis Jarvis

 

Na wybrzeżu Atlantyku, na równinach uprawia się oliwki, owoce cytrusowe i winogrona. Uprawy te ze względu na klimat są nawadniane wodą dostarczaną ze studni artezyjskich.

Produkcja rolna obejmuje także głównie uprawę pomidorów i ziemniaków. Zwiększa się produkcja takich roślin jak buraki, bawełna, trzcina cukrowa i słoneczniki.

Wysokiej jakości produkty rolne są zazwyczaj eksportowane za granicę głównie do UE, to zazwyczaj owoce cytrusowe i wczesne warzywa. Maroko produkuje wystarczającą ilości żywności na potrzeby swoje z wyjątkiem zbóż, cukru, kawy i herbaty. Ze w względu na brak wody i wysoką temperaturę ponad 40% zbóż i mąki jest importowane z USA i Francji. By wspierać rolnictwo, przemysł rolniczy położony w Maroku jest zwolniony z podatków.

Kraj aktywnie rozwija swój potencjał nawadniania w rolnictwie, ostatecznie będzie się tu nawodniać ponad 2.500.000 ha.

Susza występuje średnio w Maroku co trzy lata, powoduje to zmienność w wielkości produkcji rolnej, co jest głównym ograniczeniem rozwoju upraw.

Rosną w Maroku także lasy, które dostarczają materiały korkowe oraz drewno dla meblarstwa i potrzeb budowlanych. Jest ich około 12 % powierzchni kraju.

Hoduje się tu owce i bydło. Maroko w ten sposób zaspokaja zapotrzebowanie na mięso i próbuje stać się samowystarczalne w wytwarzaniu produktów mlecznych.

 

Targowisko z hodowanymi zwierzętami.

autor: yeowatzup

 

Łowiska na zachodnim wybrzeżu Maroka są wyjątkowo bogate w sardynki, bonito i tuńczyka.

 

 

 

 

Turystyka

 

Turystyka jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki marokańskiej. Jest ona dobrze rozwinięta i koncentruje się na wybrzeżu kraju. Choć turystyka górska, trekingowa przeżywa prawdziwy rozwój.

Maroko gościło ponad 10 mln turystów w 2013 roku. Turystyka jest drugim największym źródłem dochodów walutowych dla tego kraju.

Domy w nadmorskiej miejscowości.

autor: Dans

 

Dlatego Maroko planuje podwoić roczną liczbę przyjazdów do 20 mln w 2020 r. Francuzi stanowią tu prawie 20% wszystkich odwiedzających. Większość Europejczyków odwiedza ten kraj w kwietniu i jesienią.

Maroko jest blisko Europy i tą bliskością przyciąga turystów do egzotyki i swoich plaż. Również turyści przebywający w Hiszpanii odbywają często krótkie jedno-trzy dniowe wycieczki do Maroka. A sąsiedzi Algierczycy przyjeżdżają do Maroka na zakupy oraz by odwiedzić rodzinę i przyjaciół.

Maroko posiada świetną infrastrukturę drogową i kolejową, która łączy główne miasta i miejscowości turystyczne. Tanie linie lotnicze oferują tanie loty do tego kraju.

 

Turystyka w coraz większym stopniu koncentruje się na kulturze Maroka głównie jego starożytnych miastach. Ocenia się że około 60% turystów odwiedza Maroko ze względu na jego kulturę i dziedzictwo.

Agadir bardzo się wyróżnia, jest dużym nadmorskim kurortem posiada prawie jedną trzecią wszystkich marokańskich miejsc noclegowych w tym kraju. Jest bazą dla wycieczek w Góry Atlas.

Bociany które założyły gniazdo w miejscu starożytnych ruin rzymskich.

 

 

Inne ośrodki  są również bardzo popularne, jest nim Casablanca, która ma najlepiej rozwinięty rynek usług dla turystów w Maroku.

 

Marrakesz położony w centralnym Maroku jest popularnym miejscem turystycznym, ale jest bardziej miejscem jedno i dwudniowych wycieczek, które dają możliwość poznania historii i kultury Maroka. Majorelle ogród botaniczny w Marrakeszu jest popularną atrakcją turystyczną.

 

Plaża w Agadir i licznie odpoczywający w Maroku turyśći zagraniczni.

autor: Csörföly D

 

Turystyka górska szybko rozwija się w górach Rif i innych łańcuchach Atlasu. Tu najszybciej obecnie wzrasta przemysł turystyczny Maroka. Miejsca te mają doskonałe możliwości spacerowe i trekkingowe od końca marca do połowy listopada.

 

 

 

 

Swoisty klimat wieczoru na lokalnym rynku.

autor: *pascal*

 

 

Ajt Bin Haddu  – ufortyfikowana osada wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

autor: Jerzy Strzelecki

 

 

 

Plaża w Tangerze, położonym w pobliżu Hiszpanii.

autor: calflier001

 

 

 

Demografia

 

Większość Marokańczyków są z pochodzenia Arabami i Berberami lub mają arabsko-berberyjskie pochodzenie. Istnieje także określona mniejszość osób których korzenie pochodzą z Afryki Subsaharyjskiej lub Europy. Arabowie i Berberowie razem stanowią około 99,1 procent ludności Maroka. Berberowie to rdzenna ludność Maroka która w dużej mierze żyje zgodnie z kulturą arabską, lecz tworzy ona często swój oryginalny odrębny charakter. Większość obcokrajowców w Maroku jest Francuzami lub Hiszpanami.

 

Ludność w Maroku jest w 99,1 % jest pochodzenia arabskiego lub berberyjskiego.

autor: Svik

 


Warto dodać, że wielu Marokańczyków mieszka obecnie we Francji, tworząc społeczność marokańską, która liczy ponad milion osób żyjących tutaj już nawet nawet jako trzecie pokolenie. Istnieje również duża społeczności marokańska w Hiszpanii która liczy około 700.000 Marokańczyków. W Holandii żyje około 360,000 a w Belgii 300,000 osób pochodzenia marokańskiego. Inne duże społeczności znajdują się we Włoszech, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Izraelu gdzie żyją Żydzi Marokańscy.

 

 

Języki

 

Językami urzędowymi Maroka są współczesny język arabski (zwany w j. angielskim Modern Standard Arabic, MSA) i języki berberyjskie.

Natomiast marokański arabski (tzw. daryża lub darija ) jest używanym powszechnie językiem. Język ten charakteryzuje się dużym wpływem języków berberyjskich, języka francuskiego i hiszpańskiego, na jego słownictwo, wymowę i gramatykę.

Język francuski jest bardzo popularny i często służy jako drugi język dla wielu Marokańczyków. Przez to francuski pozostaje nieoficjalnym trzecim językiem Maroka. Jest on obowiązkowym językiem w szkole i służy jako podstawowy język w handlu i ekonomii. Jest również powszechnie stosowany w edukacji i instytucjach rządowych. Maroko jako kraj jest członkiem Frankofonii, która jest międzynarodową organizacją do której należą kraje w których język francuski jest często stosowany.

Maroko jest krajem wielojęzycznym co widać wszędzie, jest to w pewien sposób ciekawe i bardzo charakterystyczne dla jego kultury.

 

Największe miasta

 

Tanger panorama miasta.

 

Największe miasta w Maroko

 

Miasto

Populacja

Miasto

Populacja

1

Casablanca

3356337

11

Asfi

311201

2

Rabat

1884917

12

Mohammedia

206896

3

Fes

1072468

13

Beni Mellal

189535

4

Marrakesz

953305

14

Khouribga

175737

5

Tanger

793776

15

El Jadida

170956

6

Meknes

616110

16

Taza

156768

7

Agadir

600177

17

Nador

152341

8

Oujda

435378

18

Settat

137690

9

Kenitra

418222

19

Berrechid

128749

10

Tetouan

363031

20

Larache

121257

 

Kultura

 

Maroko jest zróżnicowane etnicznie co bardzo przyczyniło się do bogactwa jego kultury. Wynika to z tego, że kulturę Maroka tworzyły przez wieki żyjący tu ludzie pochodzących z różnych stron Afryki, Europy i Azji.

Byli nimi Fenicjanie, Kartagińczycy, Żydzi i Arabowie. Także pochodzący z południa Afrykanie z Afryki Subsaharyjskiej oraz pochodzący z północy Rzymianie, Wandalowie, Andaluzyjczycy i Maurowie.

Warto dodać, że w Maroku istnieją wpływy francuskie, hiszpańskie a obecnie także wpływy popularnej kultury zachodniej.

W Maroku każdy region posiada swoją własną specyfikę zwyczajów i tradycji. Tworzy to ciekawą mozaikę pełną bogactwa i różnorodności Maroka.

Państwo uznało ochronę jego różnorodności kulturowej oraz zachowanie posiadanego dziedzictwa kulturowego, jako jeden ze swoich priorytetów.

Pomimo tych wpływów ludność zamieszkującą obecne tereny Maroka wyróżniało to że od wieków zawsze starali się zachowywać swoją niezależność, na tyle na ile im tylko pozwalała sytuacja gdy dzieje historii stykały ich z różnymi potęgami ówczesnego świata. To odwieczne pragnienie niezależności i poczucie własnej odrębności towarzyszy im w historii od wieków.

 


Dom urządzony w marokańskim stylu.

autor: Xiquet

 

 

W kraju tym od dawna, dominują wpływy kultury arabskiej. Większość mieszkańców kraju wyznaje islam co decyduje w wielu kwestiach o panujących tu tradycjach i zachowaniach kulturowych.

W Maroku święta religijne jak i święta państwowe stanowią ważne wydarzenia w życiu mieszkańców. Są one obchodzone zazwyczaj bardzo rodzinnie gdyż rodzina w kulturze tego kraju odgrywa dominującą rolę.

Rodzina stanowi tu centrum życia społecznego co widać w wielu panujących wśród ludzi codziennych, zwyczajnych zachowaniach. Fakt ten można dostrzec nawet w popularnej w kraju architekturze.

Domy otoczone są tu zazwyczaj szarym murem w którym znajdują się czasem wąskie okna. Ten widok zupełnie nie świadczy o tym co zastaniemy, gdy poznajemy wnętrze takiego domu. Na tyle na ile pozwala status materialny jego mieszkańców, miejsce te jest stworzone by odpoczywała w nim rodzina. Możemy tu spotkać egzotyczne i ciekawe zdobienia, wygodne meble. Wszystko jest tak urządzane by mieszkańcy mogli tu dobrze i wygodnie wypoczywać po pracy i żyć.

 

Dom pomimo szarych zewnętrznych murów jest często miło i wygodnie urządzony.

autor: Pawel Ryszawa

 

 

Dom jest podstawowym centrum życia rodziny, w której w Maroku ludzi łączą określone obowiązujące tradycje, wartości, normy i zachowania. Rodzina jest postrzegana tu szeroko i obejmuje nie tylko najbliższych krewnych. Ważne kulturowo jest dla niej tu dbanie o opinię i dobre imię wszystkich jej członków.

W kulturze tej istnieje wyraźny rozdział między zwyczajowymi zachowaniami w życiu kobiet i mężczyzn.

Życie kobiety do niedawna jeszcze było skupione tylko i wyłącznie na rodzinie i pracy. W niej upływało większość jej życia. Ich kontakty poza rodziną były ograniczone kiedyś, zazwyczaj do wspólnych rozmów w kobiecych publicznych łaźniach do których zgodnie z tradycją prawie wszystkich Marokańczyków, uczęszczają. Obecnie w sytuacji tej następują zmiany. Życie kobiety w Maroku często jest zależne od jej wykształcenia i wykonywanego zawodu, dzięki nim kobieta może prowadzić życie bardziej samodzielne na co dzień.

Kobiety zazwyczaj jeżeli nie zajmują się swoją rodziną, zawodowo pracują jako pomoc domowa u innych rodzin lub pracują w przemyśle, zazwyczaj tekstylnym. Jeśli pozwala im na to ich wykształcenie zajmują się też innymi zawodami takimi jak np. prawnik lub lekarz.

Mężczyźni w kulturze tej prowadzą życie bardziej otwarte na zewnątrz, czyli spędzają czas poza pracą na wspólnych ze sobą rozmowach. Te codzienne wspólne dyskusje wśród mieszkańców, są bardzo charakterystyczną częścią życia ludności marokańskiej. Dyskusje te prowadzone są na ulicy, na targowiskach, w publicznych łaźniach, w kawiarnio-herbaciarniach lub barach.

Publiczne łaźnie parowe, pełnią bardzo ważną funkcję społeczną w tym kraju, są praktycznie w każdej miejscowości. Spotykają się tu mieszkańcy Maroka, oddzielnie mężczyźni i oddzielnie kobiety (w innym budynku lub w innych godzinach), bez względu na swój wiek i status społeczny, prowadzą tu wspólne rozmowy.

 

 

Publiczna łaźnia parowa "Hamam", znajduje się ona prawie w każdej miejscowości w Maroku.

 

 

 

Rozmowy tak bardzo ważne w społecznym życiu Marokańczyków, prowadzone są nad szklaneczką miętowej herbaty, która także jest tu wręcz nie nieodłącznym składnikiem życia.

Targi w miejscowościach, to drugie miejsce obok publicznych łaźni, miejsce wspólnego życia. Znajdują się wszędzie w każdej miejscowości. Oprócz handlu są bardzo ważnym miejscem spotkań, rozwiązuje się tu problemy, podejmuje decyzje. Niech przykładem będzie to że często tu właśnie, podejmuje się decyzję w sprawie zawierania związków małżeńskich.

 

 

 


Rynki w Maroku to miejsce pełne kolorów i egzotycznych klimatów.

autor: Feliciano Guimarães

 

 

Życie ludzi podlega przemianom i dlatego w dużych miastach takich jak Casablanka i Marrakesz tradycje i zachowania wyglądają już trochę inaczej niż w mniejszych miejscowościach lub wsiach. Różnica kulturowa między małą miejscowością a dużym miastem jest zjawiskiem normalnym, można to dostrzec w każdym zakątku na świecie.

Możemy to zaobserwować już po sposobie ubierania się, częściej pojawiają się kobiety w chustach na głowie, częściej jako ubiór pojawia się popularna zachodnia odzież szczególnie u młodszych osób.

Omawiając kulturę Maroka warto zwrócić uwagę na interesujące ze względu na zachowane tradycje, życie społeczności berberyjskich plemion. Zamieszkują one bardzo liczne w kraju, tereny górskie Atlasu.

 

 

Wnętrze domu berberyjskiego.

autor: Ilan Molcho

 

 

Plemiona te tworzą swoją charakterystyczną kulturę, na tyle prężną, że ma ona wyraz w własnych stacjach radiowych i telewizyjnych, czy też wydawanej prasie. Berberzy w tych rejonach są bardzo dumni z niej, chętnie opowiadają o swych tradycjach i okazują radość gdy inni się tym interesują.

 

 

Tkanie ręcznie dywanów u Berberów  to długa tradycja, mają przepiękne wzory, używa się przy wyrobie wełny owczej i wielbłądziej.

autor: Amazigh_Man

 

 

W Maroku od czasu uzyskania niepodległości w roku 1956, nastąpił prawdziwy rozkwit w różnych dziedzinach sztuki. Można było dostrzec to w malarstwie, rzeźbie, muzyce popularnej, teatrze amatorskim i produkcji filmowej. Teatr Narodowy, który został tu założony w 1956 roku wystawia marokańskie i francuskie dzieła dramatyczne. Liczne festiwale artystyczne i muzyczne odbywają się w całym kraju w miesiącach letnich przykuwając uwagę turystów.

Sztuka współczesna w Maroku jest w trakcie tworzenia się i rozwoju. Istnieją instytucje, które zajmują się jej upowszechnieniem. Działają galerie, są organizowane wystawy np. słynne Dakar Biennale (lub Dak'Art - Biennale de l'Art Africain Contemporain) które jest bardzo ważną w afrykańskim świecie artystycznym imprezą prezentującą sztukę współczesną Afryki.

Książki to coś co część z pośród nas bardzo lubi, literatura marokańska jest pisana w kilku językach w języku arabskim, językach berberyjskich i języku francuskim.

Zamiłowanie do książek ma tu bardzo stare tradycje. Dawno temu przedstawiciele marokańskiej dynastii Almohadów pochodzenia berberyjskiego panujący w Maghrebie ( czyli także na terenie obecnego państwa Maroko ) i Andaluzji ( część obecnego południa Hiszpanii) w okresie XII i XIII wieku mieli wielkie zamiłowanie do nauki i literatury, jeden z kalifów (władców) będący wielkim miłośnikiem książek założył bardzo dużą bibliotekę, która później stała się biblioteką publiczną.

 

 

Targ w miejscowości to ważne miejsce codziennych spotkań i rozmów w całym Maroku.

autor: Vincent van Zeijst

 

 

Na terenie współczesnego Maroka powstał także uniwersytet uważany obecnie przez wielu w tym przez UNESCO, za najstarszy na świecie, noszący obecnie nazwę Al-Qarawiyin University.

W latach 1950 i 1960, Maroko było centrum artystycznym które przyciągało takich pisarzy jak Paul Bowles, Tennessee Williams i William S. Burroughs. Marokańscy znani pisarze to Mohamed Zafzaf i Mohamed Choukri, którzy pisali w języku arabskim oraz Driss Chraïbi i Tahar Ben Jelloun, którzy pisali w języku francuskim.

 

 

Muzyka

 

Muzyka w Maroku jest różnorodna. Popularną tu bardzo muzyką ludową jest chaabi, ma ona wiele odmian. Muzyka chaabi pierwotnie wykonywana była na rynkach, ale obecnie możemy się z nią spotkać na każdej uroczystości lub spotkaniu w Maroku.

Natomiast malhum to rodzaj miejskiej, spokojnej poezji śpiewanej. Rozbrzmiewa ona na ulicach Maroka od ponad tysiąca lat. Również obecnie bardzo często możemy usłyszeć tę muzykę w Maroku.

Popularne gatunki muzyki zachodniej stają się coraz bardziej popularne są nimi pop, rock i hip hop.

Kuchnia

 

Kuchnia marokańska kształtowała się przez wieki w kontakcie z różnymi kulturami. Widoczne są w niej wpływy berberyjskie i znanej nam kuchni śródziemnomorskiej.

 

Kurczak podany w warzywach.

autor: Jon Lean

 

W Maroku uprawia się szeroką gamę owoców i warzyw śródziemnomorskich. Występuje tu też uprawa roślin tropikalnych. Są one składnikiem posiłków.

Jeśli chodzi o mięso i wędliny, to spożywa się tu mięso wołowe, baraninę, jagnięcinę, kurczaki, a także mięso z wielbłąda, królika i owoce morza. Kurczak jest najczęściej spożywanym mięsem w Maroku, chętnie w kuchni stosowana jest też wołowina.

Charakterystyczne składniki towarzyszące potrawom to cytryny marynowane, tłoczona na zimno, nierafinowana oliwa z oliwek i suszone owoce.

Przyprawy są szeroko stosowane w kuchni marokańskiej. Chociaż przyprawy docierały do Maroka przez tysiące lat, wiele składników ich takich jak szafran, mięta, oliwki, pomarańcze i cytryny rosną tutaj.

Typowy posiłek zaczyna się od serii gorących i zimnych sałatek. Ważnym składnikiem codziennego żywienia w Maroku jest chleb. Piekarnie są bardzo powszechne w całym Maroku w każdym mieście, miasteczku czy wiosce, świeże pieczywo jest tu podstawą. Chleb jest spożywany wraz z każdym posiłkiem. Filiżanka słodkiej miętowej herbaty zazwyczaj kończy posiłek. Marokańczycy często jedzą bezpośrednio palcami, czasem korzystając przy tym z chleba.

Wśród najbardziej znanych potraw marokańskich znajduje się popularny tu bardzo kuskus podawany z różnymi dodatkami.

Bastela  to tradycyjne danie kuchni marokańskiej. Bastela to rodzaj ciasta stanowiącego jednocześnie naczynie, w którym umieszcza się farsz. Słodkie ciasto przyprawia się imbirem, cynamonem, papryką, cebulą, szafranem i kolendrą. Wnętrze wypełnia się np. kurczakiem z cynamonem i cukrem, owocami morza lub daktylami. Danie podaje się w całości, lub w trójkątnych cząstkach, podobnie jak pizzę.

Tażin to gliniane zazwyczaj płaskie naczynie, przykryte od góry glinianym charakterystycznym przykryciem, w którym są gotowane potrawy. W Maroku są też tak nazwane dania, gotowane w tym naczyniu. Są to powoli gotowane pikantne gulasze, zazwyczaj wykonane z plastrów mięsa, drobiu lub ryb. To wraz z dodatkiem warzyw lub owoców, przypraw, czasem do tego dodawane są orzechy i suszone owoce. Podawany jest z kaszą kuskus lub chlebem.

 

Stoiska pełne specjałów kuchni marokańskiej i całego regionu Maghrebu.

autor: Antony

 

Zazwyczaj, owoce a nie gotowe desery podawane są na koniec posiłku. Przykładowy deser o nazwie "Kaab el ghzal" -  "rogi gazeli" to ciasto nadziewane pastą z migdałów rosnących tu, posypane przed podaniem cukrem. Kolejnym przykładem deseru jest ciasto w kształcie precla, które zanurza się w gorącym garnku z miodem i posypuje sezamem. Ciastka kokosowe tzw "krówki", są również popularne.

Ulubionym pitym tu napojem jest wspomniana kilkakrotnie, zielona herbata z miętą, która jest pita z przyjaciółmi i rodziną, jest to codzienną czynnością w Maroku.

 

Sport

 

Piłka nożna jest najpopularniejszym sportem w tym kraju, zwłaszcza wśród młodzieży, szczególnie w miastach. Maroko będzie gospodarzem w 2015 rozgrywek Pucharu Narodów Afryki.

Uprawia się tu też lekkoatletykę. W 1984 podczas igrzysk olimpijskich Maroko zdobyło dwa złote medale w lekkoatletyce. Nawal El Moutawakel, kobieta wygrała bieg na 400 metrów przez płotki. Była pierwszą kobietą z krajów arabskich i islamskich, która zdobyła złoty medal olimpijski. Biegacz Said Aouita wygrał wtedy także bieg na dystansie 5000 metrów. Natomiast Hicham El Guerrouj zdobył złote medale dla Maroka na letnich igrzyskach olimpijskich w 2004 roku na 1500 metrów i 5000 metrów. Jako sportowiec w swej karierze ustanowił kilka rekordów świata. Inne dyscypliny tu uprawiane to jeździectwo, tenis ziemny, kickboxing.

 

 

 

Edukacja

 

Edukacja w Maroku jest bezpłatna i obowiązkowa w przypadku szkoły podstawowej. Szacuje się, że wskaźnik alfabetyzacji w kraju tym w 2013 roku wyniósł 73%.

Maroko ma ponad czterdzieści pięć uniwersytetów, szkół wyższych i politechnik, które są rozproszone w ośrodkach miejskich na terenie całego kraju. Uniwersytet Mohammeda V w Rabacie, jest największą uczelnią w kraju.

Al-Qarawiyin University, założony w mieście Fez w 859 roku jako medresa, jest uważany przez niektórych, w tym UNESCO, jako najstarszy uniwersytet świata. Maroko posiada również kilka prestiżowych szkół podyplomowych.

 


Opieka zdrowotna

 

W 2010 r. wydatki na opiekę zdrowotną stanowiły 5,19% PKB tego kraju. Średnia długość życia w tym kraju wynosi 74 lata, odpowiednio 72 lat dla mężczyzn i 76 lat dla kobiet, dane na 2013 r. Co jak na Afrykę jest bardzo dobrym wynikiem.

Według ocen, Maroko ma niewystarczającą liczbę lekarzy. Liczba szpitali i ośrodków zdrowia też jest niewystarczająca. W 2004 r. minister zdrowia ogłosił, że kraj ten wyeliminował wiele chorób dziecięcych, zwłaszcza błonicę, polio, tężec i malarię.

 

 

źródło: Wikipedia

 

 

Szersze informacje można znaleźć na następujących stronach:

 

opis Maroka zamieszczony w Encyklopedii Britannica : Maroko - Britannica

filmy przedstawiające życie w Maroku : YouTube życie w Maroku