Strona główna

Mozambik

Mozambik, oficjalnie Republika Mozambiku, jest krajem w Afryce Południowo-Wschodniej. Graniczy ono z Oceanem Indyjskim na wschodzie, Tanzanią na północy, Malawi i Zambią na północnym zachodzie, Zimbabwe na zachodzie, z Suazi oraz RPA na południowym zachodzie. Jest oddzielony na wschodzie od Madagaskaru przez Kanał Mozambicki. Stolicą i największym miastem jest Maputo.

 


Maputo stolica kraju.

autor fot.: Andrew Moir

 

Mozambik posiada duże zasoby naturalne. Gospodarka kraju opiera się głównie na rolnictwie, przemyśle spożywczym oraz produkcji chemicznej, aluminium i produkcji ropy naftowej. Posiada czwarte co do wielkości naturalne złoża gazu ziemnego na świecie. Sektor turystyczny w tym kraju dobrze się rozwija. Republika Południowej Afryki jest największym partnerem handlowym Mozambiku i źródłem bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Portugalia, Brazylia, Hiszpania i Belgia należą również do najważniejszych partnerów gospodarczych tego kraju. Od roku 2001, średnioroczny wzrost PKB Mozambiku był jednym z najwyższych na świecie. Jednak kraj plasuje się wśród krajów o najniższym PKB na mieszkańca.

Językiem urzędowym jest portugalski, który jest używany, głównie jako drugi język przez około połowę populacji. Wspólne języki używane tu to suahili, makhuwa i sena. Ludność kraju liczy około 24 mln obywateli i składa się głównie z osób pochodzenia Bantu.

Mozambik jest członkiem Unii Afrykańskiej, Commonwealth of Nations, Wspólnoty Państw Portugalskojęzycznych, Unii Łacińskiej, Południowoafrykańskiej Wspólnoty Rozwoju, a obserwatorem Frankofonii.

 

Geografia i klimat

Kraj ma powierzchnię 801.537 km 2 . Mozambik jest 35-tym co do wielkości krajem na świecie. Jest to porównywalne co do wielkości do Turcji. Mozambik znajduje się na południowo-wschodnim wybrzeżu Afryki.

 


Rzeka Limpopo

 

Kraj podzielony jest na dwa topograficzne regiony przez rzekę Zambezi. Na północ od rzeki Zambezi, występują tereny wyższe jak wzgórza i niskie płaskowyże i dalej na zachód tereny wyżyn. Na południu od rzeki Zambezi, rozpościerają się głównie niziny.

W kraju płynie 5 głównych rzek i kilka mniejszych. Największą i najważniejszą z nich jest Zambezi. Kraj ma cztery duże jeziora Jezioro Niassa (lub Malawi), Chiuta, Jezioro Cahora Bassa i Jezioro Shirwa, wszystkie występują na północy.


Góra Murresse i plantacje herbaty w pobliżu Gurue , w północnym Mozambiku

Główne miasta to Maputo, Beira, Nampula, Tete, Quelimane, Chimoio, Pemba, Inhambane, Xai-Xai i Lichinga.

Klimat

Mozambik ma tropikalny klimat z dwoma sezonami, deszczowym sezonem od października do marca i suchym okresem od kwietnia do września. Klimatycznie, występuje tu też zróżnicowanie w zależności od wysokości. Opady deszczu są bardzo intensywne wzdłuż wybrzeża. Roczna suma opadów waha się od 500 do 900 mm w zależności od regionu, średnio jest to 590 mm. Cyklony towarzyszą porze deszczowej. Średnia temperatura waha się w Maputo w lipcu od 13 do 24 ° C, a od 22 do 31 ° C w lutym.

 


Góry Vumba i aloes drzewiasty

autor fot.: Ton Rulkens

Opis dzikich zwierząt żyjących w Mozambiku: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_mammals_of_Mozambique

 

Polityka

Mozambik jest wielopartyjną demokracją konstytucyjną. Władza wykonawcza składa się z prezydenta, premiera i Rady Ministrów. Istnieje tutaj Zgromadzenie Narodowe i Zgromadzenie Gminne.

Sądownictwo składa się z Sądu Najwyższego, sądów wojewódzkich, powiatowych oraz sądów grodzkich. Prawo wyborcze przysługuje od wieku osiemnastu lat.


Podział administracyjny

Mozambik jest podzielony na dziesięć prowincji ( provincias ), plus dodatkowo jedną, stolicę o statusie prowincji. Prowincje dzielą się na 129 gmin ( distritos ). Prowincje te są ​​dodatkowo podzielone na 405 "Postos Administrativos".

Dzielnice Mozambiku:
Niassa
Cabo Delgado
Nampula
Tete
Zambezia
Manica
Sofala
Gaza
Inhambane
Maputo (miasto)
Maputo


 

Centrum handlowe.

autor fot.: Andrew Moir

 

 

Gospodarka

Oficjalną walutą jest nowy metical, a euro jest tu powszechnie akceptowane i stosowane w transakcjach handlowych. Minimalne wynagrodzenie wynosi około 60 US $ miesięcznie.

Mozambik jest członkiem Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej (SADC). Ma ona na celu wspomożenie rozwoju regionu Afryki Południowej, poprzez wyeliminowanie ceł i innych barier handlowych. W latach 1994 - 2006, średni roczny wzrost PKB wynosił około 8%, a 6% - 7% od 2006 do 2011, jednak kraj ten pozostaje nadal jednym z najbiedniejszych na świecie.

Reformy gospodarcze

Ponad 1200 przedsiębiorstw państwowych (w większości małych) zostało sprywatyzowanych. Przygotowana jest prywatyzacja i liberalizacja pozostałych przedsiębiorstw para-publicznych, w tym telekomunikacji, energetyki, portów i kolei. Rząd często wybiera strategicznego inwestora zagranicznego przy prywatyzacji. Dodatkowo zostały obniżone cła, a zarządzanie celne zostało usprawnione i zreformowane.

W lipcu 2011 roku, rząd zaproponował nowe przepisy antykorupcyjne.

 

Budynek Krajowego Zarządu Dróg w Maputo


Rolnictwo, rybołówstwo i leśnictwo

W Mozambiku, rolnictwo jest podstawą gospodarki, a kraj ma duży potencjał wzrostu w tym sektorze. Rolnictwo zatrudnia ponad 80 procent siły roboczej i stanowi źródło utrzymania dla ogromnej większości z ponad 23 milionów mieszkańców. Część z całkowitej wartości eksportu pochodzi z sektora rolniczego, głównie z eksportu ryb (głównie krewetek), drewna, kopry, orzechów nerkowca, owoców cytrusowych, bawełny, kokosów, herbaty.



Dominują drobne gospodarstwa rolne.


Potencjał rolniczy jest wysoki, szczególnie w regionach północnych, żyznych, które produkują większość nadwyżek rolnych w kraju. Główne uprawy o charakterze handlowym to cukier, kopra, orzechy nerkowca, herbata. Wspomniane wcześniej produkty pochodzenia morskiego, zwłaszcza krewetki, są ważną częścią eksportu.

Zróżnicowane gleb Mozambiku i warunków klimatycznych pod wpływem zmiany szerokości geograficznej, wysokości, topografii i bliskości wybrzeża, oferują szeroki zakres, możliwości produkcyjnych. Potencjał rolny jest wysoki, pomimo częstych susz i powodzi. Zasoby wodne są stosunkowo obfite.

Mozambik jest też importerem żywności. Rocznie importuje średnio 0,89 miliona ton zbóż ( kukurydzy, ryżu, pszenicy). Mozambik musi importować znaczne ilości mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego.

Górnictwo

Istnieją w kraju duże złoża mineralne. Wydobywane są obecnie marmur, bentonit, węgiel, złoto, boksyty, granit, tytan i kamienie szlachetne.

Mozambik planuje stać się największym na świecie eksporterem węgla. Gaz ziemny występuje w Mozambiku, są to czwarte co do wielkości rezerwy na świecie, po Rosji, Iranie i Katarze.

Produkcja

Obecnie aluminium stanowi dużą część eksportu. Materiały budowlane, przetwórstwo rolno-spożywcze i produkcja dóbr konsumpcyjnych były głównymi pod-sektorami.

 


Praca przy orzechach nerkowca.

autor fot.: Ton Rulkens


Turystyka

Strategią kraju jest promowanie wysokiej jakości turystyki. Pierwsza część tej inicjatywy to "Peace Park", który łączy się z Parkiem Krugera w RPA, a Gonarezhou w Zimbabwe, jest to projekt mający promować rozwój turystyki.

 


Piękne plaże nad Oceanem Indyjskim przyciągają swym urokiem.


Mozambik przyciąga turystów, naturalnym pięknem, przyrodą i dziedzictwem historycznym kraju, swymi pięknymi plażami i kulturą, a także ekoturystyką.

 

Największe miasta lub miejscowości Mozambiku
(Zgodnie spisem ludności z 2007)

 

Nr

Nazwa

Województwo

Pop.

Nr

Nazwa

Województwo

Pop.

 

 

1

Maputo

Maputo

1178116

11

Gurue

Zambezia

125042

 

2

Matola

Maputo

671556

12

Maxixe

Inhambane

119868

3

Beira

Sofala

431583

13

Lichinga

Niassa

109839

4

Nampula

Nampula

388526

14

Pemba

Cabo Delgado

108737

5

Chimoio

Manica

256992

15

Angoche

Nampula

93777

6

Nacala

Nampula

224553

16

Dondo

Sofala

78648

7

Quelimane

Zambezia

188964

17

Cuamba

Niassa

73268

8

Mocuba

Zambezia

136393

18

Montepuez

Cabo Delgado

72279

9

Tete

Tete

129316

19

Chokwé

Gaza

63695

10

Xai-Xai

Gaza

127366

20

Chibuto

Gaza

59165

 

Języki

Portugalski jest oficjalnym i najpowszechniej używanym językiem, mówi nim około 50,3% populacji.



Sprzątanie plaży, w oddali widok na fort i kościół.

autor fot.: Rosino


Zdrowie

 


autor fot.: Steve Evans


Podstawowym celem tu jest ograniczenie umieralności dzieci i matek w w czasie porodów.

Oficjalnie zarażonych wirusem HIV w Mozambiku w 2011 roku było 11,5% populacji w wieku od 15 do 49 lat, władze zdrowotne szacowały na około 1,7 mln liczbę osób które były nosicielami HIV.

 


Edukacja

Od czasu uzyskania niepodległości od Portugalii w 1975 roku, budowa szkół i rekrutacja na studia przyszłych nauczycieli nie nadąża za wzrostem populacji. Obowiązkowe jest uczęszczanie do szkoły podstawowej. Jednak wiele dzieci w Mozambiku, nie chodzi do niej ponieważ pracują na potrzeby gospodarstw rodzinnych.

Po ukończeniu klasy 7, uczniowie muszą zdać egzaminy aby móc przejść do szkoły średniej, która obejmuje okres od 8 do 10 klasy.

 

Uczniowie mogą podjąć dalej naukę na ponad 20 wyższych uczelniach w kraju. Dodatkowo pewna liczba uczniów z Mozambiku studiuje co roku na portugalskich uczelniach na podstawie umowy dwustronnej pomiędzy portugalskim rządem i rządem Mozambiku.

 

Biblioteka Narodowa w Maputo

autor fot.: F Mira

 

 


Kultura

 

Muzyka Mozambiku służy wielu celom np. muzyka religijna i muzyka towarzysząca tradycyjnym ceremoniom. Instrumenty muzyczne to bębny wykonane z drewna i skóry zwierząt, instrumenty dęte drewniane lub wykonane z rogów zwierzęcych.

Istnieje opinia że muzyka Mozambiku jest podobna w brzmieniu do reggae i west indian calypso. Inne rodzaje muzyki które są popularne w Mozambiku to marrabenta, jest formą tanecznej muzyki, łącząc tradycyjne taneczne rytmy z Mozambiku z portugalską muzyką ludową, inne formy popularne to fado, samby, bossa novy, maxixe.


autor fot.: Rosino


Do najbardziej znanych i najbardziej wpływowych współczesnych artystów Mozambiku należy malarz Malangatana Ngwenya i rzeźbiarz Alberto Chissano. W wielu miejscach sztuka odzwierciedla wydarzenia z historii tego kraju, walkę polityczną, wojnę domową, cierpienia, głód i walkę.

Tańce są zwykle skomplikowane, ich tradycje są wysoko rozwinięte w całym Mozambiku. Istnieje wiele różnych rodzajów tańca, w zależności od plemienia, mają one tu często rytualny charakter. Mężczyźni na przykład, odgrywają bitwy, ubrani w tańcu w skóry zwierzęce. Mieszkańcy Makua ubierają się w kolorowe stroje i maski podczas tańca, wykonywanego na szczudłach.

 


Kuchnia



Mozambik (wyspa koralowa) wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO

 

Związki z Portugalią od 500 lat, znacznie wpłynęły na dania w Mozambiku. Tak przybył tu maniok (bogaty w skrobię korzeń pochodzenia brazylijskiego), orzechy nerkowca (także pochodzenia brazylijskiego, Mozambik był kiedyś największym producentem tych orzechów) i pãozinho są to w stylu francuskim portugalskie bułki. Stosowanie przypraw i warzyw, takich jak cebula, liście laurowe, czosnek, świeża kolendra, papryka, papryka chili, papryka czerwona słodka i wina zostały tu wprowadzone. Podobnie jak trzcina cukrowa, kukurydza, proso, ryż, sorgo i ziemniaki. Prego ( stek ), rissóis ( panierowane krewetki ), espetada ( kebab ), pudim ( budyń ) oraz popularne piripiri inteiro com ( cały kurczak w sosie piri-piri ) są powszechnie spożywanymi daniami.


Rozrywka

Telewizja jest tu bardzo popularna, także stacje z Afryki, Europy, Brazylii i Azji.

Piłka nożna jest najpopularniejszym sportem w Mozambiku. Nocne życie jest bardzo popularne.

Dzięki wpływom wzajemnym, kultura Mozambiku wpływa na kulturę portugalską. Muzyka Mozambiku, filmy, jedzenie oraz pewne tradycje są obecnie częścią codziennego życia w Portugalii.




Rafa koralowa u wybrzeży Mozambiku.

autor fot.: Peter Southwood

 

 

 

źródło: Wikipedia

 

Szersze informacje można znaleźć na następujących stronach:

opis Mozambiku zamieszczony w Encyklopedii Britannica : Mozambik - Britannica

filmy przedstawiające życie w Mozambiku  : YouTube życie w Mozambiku